ПРАВЕДНЫ ФІЛАРЭТ МІЛАСЬЦІВЫ, ПАФЛАГАНЯНІН

Памяць 1 сьнежня

Праведны Філарэт Міласьцівы, сын Георгія і Ганны, выгадаваны ў набожнасьці і страху Боскім, жыл у VIII ст. у паселішчы Амніі Пафлаганскай вобласьці (Малая Азія). Жонка яго, Феазва была з багатай і шляхетнай сям'і, у іх былі дзеці: сын – Іоат і дочкі – Іпація і Эванфія.

Філярэт быў багатым і шляхетным вяльможам, але багацьце яго не цешыла. Ведаючы, як шмат людзей пакутуе ад беднаты, успамінаў ён слова Выратавальніка аб страшным судзе і аб “малых гэтых” (Мц. 25:40), словы апостала аб тым, што чалавек, паміраючы, нічога не выносіць зь сьвету (1 Цім. 6:7), радкі цара Давыда аб узнагародзе праведніка (Пс. 36:25). І Філарэт уславіўся любоўю да галечы.

Аднойчы ізмаільцяне (арабы) напалі на Пафлагонію, спустошылі краіну і разрабавалі маёмасьць Філярэта. У яго засталося 2 вала, карова, некалькі вульляў і хата. Але і гэта, апошняе, ён паступова раздаў бедным. Мужна і рахмана пераносіў ён папрокі жонкі і насьмешкі дзяцей. “Я маю ў схованках, вам невядомых такое багацьце і такія скарбы, – адказваў ён родным, – якіх дастане вам, нават калі вы і сто гадоў пражывеце без працы і ні пра што не клапоцячыся”.

І Госпад ушанаваў Філярэту за яго міласэрнасьць: калі была аддадзеная апошняя мера пшаніцы, яго стары сябар даслаў яму сарок мер, а пасьля таго, як была аддадзеная жабраку цёплая адзежа, да яго вярнулася багацьце.

У то час візантыйская імпэратрыца Ірына (797 – 802) шукала нявесту для сына - будучага суправіцеля Канстанціна Багрянароднага (780 – 797) і для гэтага па усёй імпэрыі разаслала амбасадараў. Амбасадары не абмінулі і Амніі. Калі Філарэт і Феазва пазналі, што найвысокія госьці павінны наведаць і іх дом, Філарэт вельмі узрадаваўся, а Феазва засмуцілася: у доме не было наогул ніякай ежы, а аб належным пачастунку няма чаго было і думаць. Але Філарэт загадаў жонцы добра прыбраць у хаце. Суседзі, пазнаўшы, што чакаюцца царскія амбасадары, прынесьлі ў вялікай колькасьці усё для багатага балю. Амбасадары адабралі для царскіх агледзін, разам з 10 найпрыгожымі дзяўчынамі, унучку Філарэта, Марыю. Марыя перасягнула сваіх супэрніц дабрынёй і сьціпласьцю і стала царыцай, а Канстантын Багрянародны шчодра абдараваў Філарэта. Так вярнуліся да Філарэта слава і багацьце. Але, як і раней, сьвяты любіцель галечы шчодра раздаваў міласьціну і уладкоўваў трапэзы для жабракоў і сам служыў ім падчас гэтых трапэз. Усё дзівіліся пакоры Філарэта і казалі: “Сапраўды чалавек гэты увесь Божы, праўдзівы вучань Хрыстовы”.

Служцы ён загадаў зрабіць тры скрыні і напоўніць іх паасобку залатымі, срэбнымі і меднымі манэтамі: з першага атрымлівалі міласьціну поўныя жабракі, зь другога – страціўшыя сродкаў, а з трэцяга – тыя, хто крывадушна выманьваў грошы.

Так, не прымаючы ушанаваньняў, у пакоры і праге жабрацтва дасягнуў дабрашчасны старац 90 гадоў. Прадбачачы свой скон, ён адправіўся ў Канстантынопальскі манастыр Радальфію, раздаў тамака усё, што меў пры сабе, на манастырскія патрэбы і жабракам. Заклікаўшы родных, навучаў іх у любіць галечу, ня мець прагі да грошаў і мірна адышоў да Госпада. Памёр ён у 792 годзе і пахаваны ў мясьціны Судны Радальфія ў Канстантынопалі.

Сьвятасьць праведнага Філарэта пацьвердзіў паказаны пасьля яго сьмерці цуд. Калі цела сьвятога несьлі да месца пахаваньня, адзін чалавек, апантаны нячысьцікам, схапіўся за дамавіну і крочыў з пахавальнай працэсіяй. На могілках адбылося вылячэньне ашалелага: нячысьцік паваліў чалавека на зямлю, а сам выйшаў зь яго. Шматлікія іншыя цуды і вылячэньні зьдзяйсьняліся на магіле сьвятога.

Пасьля сьмерці праведнага Філарэта яго жонка Феазва працавала, аднаўляючы ў Пафлагоніі манастыры і храмы, разбураныя падчас іншаземных нашэсьцяў.

Трапар Філарэту Міласьціваму

Аўрааму ў веры пераймаючы, / Ёву ж пераймаючы ў цярпеньні, / ойча Філарэт, / добрыя землі і дары раздаваў жабракам, / і пазбаўленьня іх цярпеў мужна. / Праз гэта вянцом увянчаў цябе Выратавальнік, Хрыстос Бог наш, / Яго малі, каб выратавацца душам нашым.

СЬВЯТЫ ПРАРОК НАВУМ

Памяць 1 сьнежня

Сьвяты прарок Навум – адзін з 12 малых прарокаў, нарадзіўся ў горадзе Элкоша (Галілея). Ён жыў у VII стагодзьдзі да Н.Х. Кніга прарока Навума ў Старым запавеце ўтрымлівае прадказаньне гібелі асырыйскага гораду Ніневіі за беззаконьні і ганьбу асырыйскім царом Сенахірымам Бога і разбурэньне Ізраільскага царства.

СЬВЯТЫ ЎСЯХВАЛЬНЫ АПОСТАЛ АНДРЭЙ ПЕРШАПАКЛІКАНЫ

Памяць 30 лістапада

Андрэй з роду жыдоўскага, зь Віфсады Галілейскай, рыбак і брат Апостала Пятра. Спачатку ён быў вучням Яна Хрысьціцеля. Як толькі Папярэднік, паглядзеўшы на Ісуса, які прыйшоў, сказаў: “Вось Агнец Боскі!”, Андрэй пайшоў за Ісусам і зрабіўся Яго першым вучням. Ён названы Першапакліканым. Калі Ісус праходзіў каля мора Галілейскага, то Пятро і Андрэй лавілі рыбу. Госпад іх паклікаў за Сабой, прамовіўшы: “І кажа ім: ідзеце за Мною, і Я зраблю вас лаўцамі людзей.” (Мц. 4:18–19)

Ён займае другое месца сярод Апосталаў. Хрыстос даў Апосталам уладу над нячыстымі духамі, каб Апосталы іх выганялі, каб вылечвалі ўсялякую хваробу і нямогласьць (Мц. 10:1). У ліку чатырох вучняў Госпада Андрэй ўдастоены Яго даверу слухаць Ягонае прароцтва аб будучай доле Царквы і сьвету (Мк. 13:3–5).

Паслаўшы на Апосталаў Духа Сьвятога, Ісус Хрыстос, разам зь іншымі Апосталамі, даў Андрэю ўладу прабачаць грахі (Ян. 10:23). Слова Боскае Андрэй прапаведаваў у шматлікіх краінах Азіі і Эўропы. Для пропаведзей Эвангельля ён зьдзейсьніў тры вандроўкі ў Ерусалім.

Першая вандроўка была ў Антыёхію Сірыйскую, у Ціану, у Сыноп. Зь Сынопу Першапакліканы паехаў у Амасію, якая знаходзіцца на берагу Понта; наведаў таксама Трапэзунд, адтуль накіраваўся ў Іверыю, а далей у зямлю Парфян і павярнуўся ў Ерусалім на сьвята Пасхі.

Пасьля сьвята Пяцідзесятніцы сьвяты Апостал Андрэй вырушыў у сваю другую вандроўку для пропаведзі Эвангельля і пабудовы Цэркваў. Зь Ерусаліму ён зноў прыбыў у Антыёхію Сірыйскую, у Эфэс, у Лаёдзікію, у Нікею, дзе Апостал знаходзіўся два гады і шматлікіх язычнікаў навярнуў да веры Хрыстовай. Далей накіраваўся ў Нікамідзію. Адтуль адплыў морам у Віфанскае месца Халкідон, потым наведаў Іраклію і Амастрыду, у якіх застаўся на трывалы час, адукоўваючы шматлікіх сьвятлом Эвангельля.

Зь Амастрыды прыбыў у горад Харакон. Далей паплыў у Сыноп. Зь вялікім посьпехам прапаведаваў веру Хрыстову ў Неакесарыі, дасягнуў горада Самасата ў Армэніі, адтуль павярнуўся ў Ерусалім на сьвята Пасхі.

Зь Ерусаліму Андрэй Першапакліканы вырушыў у трэцьцю і апошнюю сваю вандроўку для зьвяртаньня ў веру Хрыстову язычнікаў і юдэяў. Прыбыў у Эдэм, наведаў Сванецію, дайшоў да Асэтыі. Зь Асэтыі пайшоў у Абхазію і спыніўся ў горадзе Сявасці (Сухумі), адсюль морам дасягнуў зямлі Джэстаў. Далей наведаў прыморскі горад Васпор (Керч). Крочачы па паўднёваму берагу Таўрыі, наведаў Феадосію, а далей накіраваўся ў Херсанэс. Дапускаюць, што Апостал паплыў па Дняпру ў Скіфію. Зь прац пісьменьнікаў ІІІ стагодзьдзя Іпаліта і Арыгена вядома, што Апостал Андрэй наведаў месца, дзе ў далейшым вынік Кіеў. Летапісец Нестар апавядае: “Бачыце горы гэтыя, сказаў Апостал сваім вучням; на гэтых гарах зазьзяе мілата Боская, і будзе вялікі горад і багата цэркваў будзе пабудавана Госпадам”. Не месцы, дзе знаходзіўся Апостал, ён паставіў крыж і пабудаваў храм Апостала Андрэя Першапакліканага. Ад гор Кіўскіх Апостал Андрэй дайшоў да возера Ільмень. Павярнуўшыся ў Херсанэс, сьвяты Андрэй зноў наведаў Васпор, адтуль пераплыў Понт і трэці раз пабываў Сынопе, дзе ўжо замацавалася хрысьціянства. Далей ён наведаў Візантыю. Там ён рукапаклаў япіскапа Стахія, аднаго зь сямідзесяці вучняў Хрыстовых. Зь Візантыі Апостал Андрэй прыбыў у Фракскі горад Іраклій і там шматлікіх язычнікаў навярнуў да веры Хрыстовай. Потым Апостал зацьвердзіў веру хрысьціянскую ў Пэлапанэсе і ў Ахайскам горадзе Патрах. Тут кіраўнік вобласьці, злы язычнік Эгэй, пабачыўшы, што шмат язычнікаў пачалі верыць у Хрыста і ў тым ліку ягоная жонка, пасадзіў Апостала ў вязьніцу. Гэтая вязьніца зрабілася для Апостала храмам, куды сыходзіліся хрысьціяне паслухаць ратавальнае слова Апостала. Тады Эгэй засудзіў Апостала Андрэя да сьмерці, укрыжаваным на Крыжы. Паколькі крыж, на якім ён быў укрыжаваны, меў форму Х, ён цяпер называецца крыжам Апостала Андрэя. Два дні трывалі пакуты Андрэя, ён жа да самай сьмерці працягваў навучаць людзей, якія сабраліся каля крыжу. 30 лістапада 70 года пасьля Нараджэньня Хрыстовага Апостал памёр. Прэсьвітэры і дыяканы Ахайскія пахавалі сьвятое цела Андрэя і апісалі гісторыю ягоных пакут у невялікім пасланьні, якое захавалася да нашых дзён.

У 355 годзе Імпэратар Канстантын, даведаўшыся ад аднаго сьвятара аб мошчах Апосталаў Андрэя і Лукі, арганізаваў іх перанясеньня ў храм сьв. Апосталаў. Мошчы Андрэя Першапакліканага былі перанесены і пахаваны паміж трунамі Эвангеліста Лукі і сьв. Цімафея – вучня Апостала Пятра. Ад часу перанясеньня мошчаў сьв. Апостала Андрэя Першапакліканага, ягоную памяць пачалі сьвяткаваць 30 лістапада яшчэ больш урачыста.

У IV стагодзьдзі сьвятыя айцы Рыгор Багаслоў, Ян Залатавусны, Прокл і іншыя ўслаўлялі Апостала Андрэя ў сваіх казаньнях. У V стагодзьдзі Анатоль Канстантынопальскі, у VІІ – Андрэй Ерусалімскі, у VІІІ – Ян Дамаскін, Герман Канстантынопальскі і іншыя напісалі шмат пахвальных песьняў, якія і цяпер сьпяваюць у Праваслаўнае Царкве ў гонар сьвятога Апостала Андрэя. Восьмага траўня 1208 года, у часы крыжакоў, мошчы Першапакліканага былі перанесены ў Італію, у горад Амальфі. Галава Апостала Андрэя пры імпэратары Канстантынопаля Канстанціне перанесена ў Рым, дзе і зараз знаходзіцца ў Ватыканскай базыліцы сьвятога Апостала Пятра.

Вялікая прыхільнасьць старажытных хрысьціян да Апостала Андрэя захавала для нашчадкаў ягоны зьнешні выгляд: ён быў вялікага росту, крыху згорблены, нос меў арліны, вочы мелі шляхетны выраз, бровы, валосься і барада густыя.

Праваслаўныя хрысьціяне заўсёды вельмі шанавалі Апостала Андрэя. 30 лістапада ў Канстантынопалі патрыярх служыць урачыстую літургію на якой разам зь ім служаць 12 архірэяў, гэта падзея адбываецца толькі чатыры разы ў год: на Вялікдзень, на Нараджэньне Хрыстова, у Пяцідзесятніцу і 30 лістапада.

У дзень памяці Андрэя Першапакліканага Царква славіць яго: “Цябе, Першапакліканага, адшукаў Хрыстос, як найлепшага таямніцам служыцеля, Андрэй Слаўны, што запаветы Ягоныя шчыра па ўсяму сусьвету прапаведаваў, аблятаючы яго, як на крылах, адукаваўшы грамады народаў і ўдастоіўшы нашу зямлю сваім наведваньнем і дабравесьцем Хрыстовым. Малі Хрыста, каб падаў нам вялікую міласьць”.

Трапар сьвята

Як Першапакліканы зь апосталаў / і як вярхоўны брат, / Уладару ўсіх, Андрэй, маліся, / каб мір сусьвету падаў / і душам нашым вялікую міласьць.

Звышгодны Няктарый Пячорскі

Памяць 29 лістапада

Жыў у Кіева – Пячорскім манастыры ў ХІІ стагодзьдзі. За безумоўны послух старэйшым братам і руплівасьць у працы сьв. Няктарый зваўся Паслухмяным. Пасьля шматлікіх гадоў працы і подзьвігаў спачыў у міры і быў пахаваны ў Бліжэйшых (сьв. Антонія) пячорах.

ЗВЫШГОДНЫЙ АЛІПІЙ СЛУПНІК

Памяць 26 лістапада

Звышгодны Аліпій слупнік нарадзіўся ў горадзе Адрыянаполе ў Пафлагоніі. Маці яго, хрысьціянка, рана аўдавеўшы, аддала сына ў послух і на навучаньне япіскапу Хвядору, а сама, раздаўшы маёмасьць жабракам, стала служыць пры царкве і была ўшанаваная званьні дыяканісы.

Зь юнацкіх гадоў сьвятой Аліпій жадаў прысьвяціць сваё жыцьцё Богу і імкнуўся да адасобленага жыцьця, аднак япіскап Хвядор не адпускаў яго ад сябе. Аднойчы, калі звышгодны Аліпій суправаджаў свайго Уладара ў Канстантынопаль, яму было бачаньне сьвятой пакутніцы Яўхімы заклікаючай звышгоднага Аліпія вярнуцца ў Адрыанаполь і заснаваць царкву ў яе гонар. На сродкі, ахвяраваныя вернікамі Адрыанаполя, сьвяты Аліпій пабудаваў царкву ў імя сьвятой пакутніцы Яўхімы на месцы закінутага паганскага магільніка, што быў месцам жыцьця легіёнаў нячысьцікаў. Побач з храмам, пад адкрытым небам, на верху паганскага надмагільля сьвятой збудаваў сабе слуп. Пяцьдзесят тры гады звышгодны Аліпій жыў на слупе, молячыся Богу і павучаючы шматлікіх, якія прыходзілі да яго. Нячысьцікі, напаўняўшыя паганскя могількі, нападалі па начах на падзьвіжніка, пабіваючы яго камянямі. Сьвяты Аліпій, ні ў што ставячы высілкі духаў цемры, разабраў нават той лёгкі падстрэшак над слупам, які абараняў яго ад дажджу і вятроў. Пераможаныя мужнасьцю сьвятога, нячысьцікі назаўжды пакінулі гэтае месца, асьвячонае подзьвігам добраахвотнага пакутніцтва. Толькі за 14 гадоў да сьмерці сьвятой Аліпій не змог больш стаяць і змушаны быў з-за хваробы ног ляжаць на боку, пераносячы цяжкія пакуты з пакорлівай падзякай. Каля слупа вялебнага паступова паўсталі два манастыра: па адным боку – мужчынскі, па іншам - жаночы. Вялебны Аліпій увёў для абодвух манастыроў строгія статуты і да свайго скону кіраваў манастырамі. Памёр звышгодны ў 640 годзе, у веку 118 гадоў. Цела спачылага слупніка было пахавана ў заснаванай ім царкве ў гонар сьвятой пакутніцы Яўхімы. Сьвятыя мошчы дагадзіўшага Богу айца вылечвалі шматлікіх прыходзячых да іх зь верай.

Трапар Аліпію Слупніку

Цярпеньня слупам быў ты / пераймаўшы праайцам, звышгодны, / Ёву ў пакутах, Іосіфу ў барацьбе зь спакусамі, / і Анёльскаму жыцьцю ў целе, / ойча наш Аліпій, / малі Хрыста Бога выратаваць душы нашы.

ЗАЯВА АРХІРЭЙСКАГА САБОРУ УКРАІНСКАЕ АЎТАКЕФАЛЬНАЕ ПРАВАСЛАЎНАЕ ЦАРКВЫ

Міжюрысдыкцыйны дыялёг як шлях пабудовы адзінай Памеснай Праваслаўнай Царквы ва Ўкраіне

Япіскапат Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы вітае ініцыятывы Яго Усясьвятасьці Сусьветнага Патрыярха Варфаламея І і Кіраўніка ЎПЦ (МП) Сьвяцейшага мітрапаліта Ўладзіміра, якія скіраваны на пераадоленьне кананічнае крызы Ва Ўкраіне. Мы перакананы, што адзіным шляхам для аднаўленьня царкоўнае еднасьці ёсьць ўжываньне поўнафарматнага дыялёгу ўсіх галінаў Украінскага Праваслаўя (УАПЦ, УПЦ, УПЦ КП) зь мэтай пошуку шляхоў аднаўленьня царкоўнае еднасьці і канчатковага канструяваньня ва Ўкраіне адзінай Памеснае Праваслаўнае Царквы, якая будзе знаходзіцца ў поўных еўхарыстычных і малітоўных зносінах з паўнатой Сусьветнага Праваслаўя.

Такі дыялёг, на нашу думку, паспрыяе аздараўленьню царкоўнага і грамадзянскага стану ва Ўкраіне, у прыватнасьці:

· Аздараўленьню царкоўнага жыцьця юрысдыкцый, якія бяруць чынны ўдзел у дыялёгу;

· Пасьпяховае зьдзяйсьненьне місіі Праваслаўнае Царквы ў сучасным ўкраінскім грамадзтве;

· Пошук і абмеркаваньне мадэлей пераадоленьня кананічнае крызы ва Ўкраіне і аб’яднаньня Ўкраінскага Праваслаўя.

Мы таксама ўпэўнены, што дыялёг дапаможа праваслаўным хрысьціянам Украіны процідзейнічаць небясьпечным тэндэнцыям ў жыцьці ўкраінскага грамадзтва, у прыватнасьці:

· Паглыбленьня царкоўнай крызы шляхам ідэалягізацыі і палітызацыі сёньняшняга трагічнага падзелу;

· Руйнуючым, супрацьцэнтралізацыйным працэсам ва Ўкраінскім грамадзтве, намаганьням штучнага падзелу Ўкраіны па культурна–цывілізацыйным, рэлігійным і моўным адзнакам.

Шчыра вітаючы пачатак падрыхтоўкі да дыялёгу паміж УПЦ (МП) і ЎПЦ КП мы лічым, што гэты дыялёг у гістарычнае пэрспэктыве ёсьць безальтэрнатыўным шляхам да аднаўленьня царкоўнае еднасьці.

На сваіх папярэднік Саборах япіскапат Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы ўжо разглядаў праблему кананічнага статусу патрыярха Філарэта (Дзенісенка) і прыйшоў да выніку аб немэтазгоднасьць усталяваньня сёньня еўзарыстычных зносін зь япіскапатам УПЦ КП, пакуль УПЦ КП узначальвае яе цяперашні кіраўнік.

Адначасна мы лічым карысным аднавіць перамовы паміж Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквой і ЎПЦ КП. Лічым, што ў сучасных умовах у перамоўным працэсе асабістае пытаньне Філарэта можа быць вынесена за дужкі, паколькі з часам дадзенае пытаньне можа згубіць сваю актуальнасьць.

З агляду на гэта, мы пазытыўна ацэньваем ініцыятывы клірыкаў нашае Царквы, які скіраваны на ўсталяваньне братэрскіх адносін з клірам УПЦ КП, але заклікаем сьвятарства Ўкраінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы да вернасьці кананічным і элезіялягічным падмуркам Праваслаўя, на якія арыентуюцца ў сваім царкоўным будаўніцтве япіскапат нашае Царквы.

Аднаўленьне дыялёгу паміж Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквой і ЎПЦ КП на ўзроўні ўпаўнаважаных камісій, на нашу думку, зробіцца магчымым адразу ж пасьля прыпыненьня практыкі гвалтоўнага захапленьня нашае Царквы прадстаўнікамі ЎПЦ КП зь ініцыятывы герархаў гэтае юрысдыкцыі і спрыяньня мясцовай улады.

Япіскапат Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы заклікае герархаў УПЦ КП і ЎПЦ (МП) да большай адкрытасьці і большага сыстэмнага супрацоўніцтва з прадстаўнікамі Сусьветнага Патрыярхату, які ёсьць Царквой–Маці старажытнае Кіеўскае Мітраполіі, і які, у выніку таго, што не задзейнічаны ў існуючым канфлікце, ёсьць вольным ад палітычных матываў у сваіх дзеях.

Мы асуджаем неапраўданую і палітызаваную крытыку вялікай Царквы Канстантынопаля і Яго Ўсясьвятасьці Усясьвяцейшага Патрыярха Варфаламея І з боку асобных прадстаўнікоў УПЦ КП і ЎПЦ. На нашу думку, падобная крытыка ёсьць неканструктыўнай і сьведчыць аб непаўнацэннасьці экліязіялягічнай і кананічнай сьвядомасьці герархаў, якія да яе ўдаюцца.

Мы зноў нагадваем сваім субратам–архірэям зь УПЦ КП і ЎПЦ (МП), што Сусьветны Патрыярх ёсьць не толькі кіраўніком адной з Памесных Цэркваў, але і герархам, які мае першую годнасьць і шэраг выключных кананічных паўнамоцтваў у праваслаўным сьвеце, у прыватнасьці ён ёсьць вышэйшай апэляцыйнай інстанцыяй, у якой маюцца разглядацца спрэчкі, што выніклі паміж япіскапамі ва Ўкраіне (гл. правілы 3 і 4 Памеснага Сабору Сардыкійскага (344)).

А таму, неапраўдана, абумоўлена палітычнымі альбо этнафілетычнымі матывамі, крытыка Яго Ўсясьвятасьці Варфаламея І ёсьць шкоднай для царкоўнае сьвядомасьці і абсалютна недапушчальна з боку япіскапаў, сьвятароў і праваслаўных вернікаў.

У гэтым кантэксьце мы адназначна асуджаем некаторыя заявы і выступы кіраўніка ЎПЦ КП патрыярха Філарэта (Дзенісенка) і Прысьвятога мітрапаліта Агафангеоа (Саввіна) (УПЦ (МП)), заклікаючы гэтых герархаў у далейшым утрымлівацца ад падобных выказваньняў. Адначасна мы вітаем вызнаньня важнай ролі сусьветнага Праваслаўя ў будучым аб’яднаньні Праваслаўя ва Ўкраіне, якое зьмешчана ў заяве кіраўніка ЎПЦ КП ад 3 сьнежня гэтага году. Падобныя заявы ўсяляюць надзею на будучую перамогу царкоўнае сьвядомасьці ў УПЦ КП.

Украінская Аўтакефальная Праваслаўная Царква непахісна і непашкоджана спавядае сьвятую праваслаўную веру і будуе сваё жыцьцё на падмурку сьвятых канонаў Праваслаўнае Царквы, а таму зьяўляецца сапраўднае часткай Сусьветнага Праваслаўя.

Япіскапат Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы яшчэ раз сьведчыць, што мы сумуем з прываду царкоўнага падзелу і выказвае сваё шкадаваньне з прываду таго, што яно было часткова абумоўлена кананічнымі памылкамі, якія зрабілі дзеячы царкоўнага руху ў барацьбе за поўную кананічную незалежнасьць Ўкраінскае Праваслаўнае Царквы.

Адначасна, мы сьведчым, што падобныя памылкі, як гэта сьцьвярджаюць некаторыя, не былі выкліканы палітычнае заангажаванасьцю, а зрабіліся рэакцыяй часткі праваслаўнага япіскапату і кліру на нэгатыўнае стаўленьне да Ўкраінскага Праваслаўя з боку асобных дзеячаў Маскоўскага патрыярхату. Лічым, што ўзаемнае вызнаньне віны робіць магчымым адшуканьня ўзаемнага паразуменьня і ўсталяваньне адносін братэрскае любові.

Усьведамляючы сваю кананічную адказнасьць за гэты трагічны стан, япіскапат Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы сьведчыць, што шчыра жадае вылячэньня царкоўнага падзелу, і, чакаючы ад Яго Ўсясьвятасьці Патрыярха Варфаламея і Сьвяцейшага Сыноду Сусьветнага Патрыярхату лекі, якія б здолелі вылечыць падзеленае царкоўнае цела, цалкам пакладаюцца на Царкву – Маці ў выбары канкрэтных шляхоў пераадоленьня вынікаў расколу.

Адной з падстаў царкоўнага падзелу ва Ўкраіне ёсьць адсутнасьць агульна прызнанага на агульнаправаслаўным узроўні кананічнага мэханізму наданьня аўтаноміі і аўтакефаліі. Таму япіскапат Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы зь вялікай надзеяй успрыняў зьвестку аб аднаўленьня міжправаслаўных кансультацый, у прыватнасьці, аднаўленьне працы Міжправаслаўнай Падрыхтоўчай Камісіі і Прадсаборнай Ўсеправаслаўнай Нарады, якія працуюць у рамках падрыхтоўкі да Сьвятога і Вялікага Сабору Праваслаўнае Царквы.

Мы заклікаем сьвятарства і вернікаў УАПЦ узьнесьці свае малітвы за пасьпяховую працу гэтых аўтарытэтных міжправаслаўных інстытуцый, і, у прыватнасьці, Боскае дабраслаўленьне працы Міжправаслаўнай Падрыхтоўчай Камісіі, якая будзе працаваць ў сьнежні гэтага году.

+ Мяфодзій, мітрапаліт Кіеўскі і ўсёй Украіны, Кіраўнік Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы;

+ Андрэй, мітрапаліт Галіцкі, Кіраўнік Івана-Франкоўскае япархіяй;

+ Раман, мітрапаліт Вініцкій і Брацлаўскі;

+ Макары, архіяпіскап Львоўскі, Макары, архіяпіскап Львоўскі, кіруючы Роўненскай, Валынскай і Таўрыйскай япархіямі;

+ Феадосій, архіяпіскап Драгобыцкі і Самбырскі;

+ Міхаіл, япіскап Фастаўскі, вікарый Кіеўскае япархіі;

+ Іларыён, япіскап Чаркаскі і Кіраваградзкі;

+ Прысьвяты Ўладзімір, япіскап Жытомірскі і Палесься;

+ Афанасій, япіскап Харкаўскі і Палтаўскі;

+ Герман, япіскап Чарнавецкі і Хоцінскі.

http:////uaoc.net/2009/12/08/zayava-soboru/

АДБЫЎСЯ АРХІРЭЙСКІ САБОР УАПЦ

8 сьнежня 2009 г. у памяшканьні Кіеўскае Патрыярхіі ЎАПЦ пад старшынствам Сьвяцейшага Мітрапаліта Мяфодзія адбыўся чарговы Архірэйскі Сабор. У працы Сабору ўзялі чынны ўдзел дзесяць зь дванаццаці архірэяў УАПЦ, а менавіта: Сьвяцейшы Мяфодзій, мітрапаліт Кіеўскі і ўсёй Украіны, Кіраўнік УАПЦ; Прысьвяты Андрэй, мітрапаліт Галіцкі, Кіраўнік Івана-Франкоўскае япархіяй; Прысьвяты Раман, мітрапаліт Вініцкій і Брацлаўскі; Прысьвяты Макары, архіяпіскап Львоўскі, кіруючы Роўненскай, Валынскай і Таўрыйскай япархіямі; Прысьвяты Феадосій, архіяпіскап Драгобыцкі і Самбырскі; Прысьвяты Іларыён, япіскап Чаркаскі і Кіраваградзкі; Прысьвяты Міхаіл, япіскап Фастаўскі, вікарый Кіеўскае япархіі; Прысьвяты Ўладзімір, япіскап Жытомірскі і Палесься; Прысьвяты Афанасій, япіскап Харкаўскі і Палтаўскі; Прысьвяты Гэрман, япіскап Чарнавецкі і Хоцінскі. Адсутныя па паважным падставам Прысьвяты Ян, архіяпіскап Уманскі і Прысьвяты Пятро, архіяпіскап Кафскі і Гоцкі, экзарх Заходняе Эўропы засьведчылі сваю згоду з рашэньнямі сабору.

Прадметам разгляду Сабору было асабістае жыцьцё ЎАПЦ, а таксама сучаснае царкоўна–канфэсійнае становішча ва Ўкраіне. Па прапанове Кіраўніка ЎАПЦ Сьвяцейшага Мітрапаліта Мяфодзія, Сабор прыняў Заяву “Міжюрысдыкцыйны дыялёг як шлях пабудовы адзінай Памеснай Праваслаўнае Царквы”, дзе зьмешчана канцэптуальнае бачаньне герархіяй УАПЦ сучаснага царкоўнага становішча. Як адзначана ў Заяве, “адзіным шляхам для аднаўленьня царкоўнае еднасьці ёсьць ужываньне поўнафарматнага дыялёгу ўсіх галінаў Украінскага Праваслаўя (УАПЦ, УПЦ, УПЦ КП) зь мэтай пошуку шляхоў аднаўленьня царкоўнае еднасьці.

У сувязі з гэтым герархія ЎАПЦ прыняла два рашэньня, якія датычацца перамоўнага працэсу зь іншымі праваслаўнымі юрысдыкцыямі ва Ўкраіне. А менавіта: актывізаваць перамоўны працэс зь УПЦ (МП) і распачаць перамовы зь УПЦ КП, для гэтага Архірэйскі Сабор УАПЦ сфармаваў адмысловую камісію. Пры гэтым, пачатак перамоў зь УПЦ КП абумоўлены патрабаваньнем да кіраўніцтва Кіеўскага Патрыярхату адмовіцца ад практыкі гвалтоўнага захапленьня храмаў УАПЦ.

На просьбу Прысьвятога Андрэя, мітрапаліта Галіцкага было прынятае рашэньне адносна адраджэньня вядомага з ХІІІ стагодзьдзя Сьвята – Міхайлаўскага мужчынскага манастыра ў в. Підміхайла, Калускага раёну, Івана-Франкоўскае вобласьці.

Па прапанове Кіраўніка ЎАПЦ Сьвяцейшага мітрапаліта Мяфодзія, Архірэйскі Сабор УАПЦ прыняў рашэньне спрыяць заснаваньню міэканфэсійнага Навукова – Багаслоўскага Інстытуту сьв. ап. Андрэя Першапакліканага ў горадзе Кіеве, “на базе якога маглі б супрацоўнічаць спэцыялісты розных юрысдыкцый і Украінскіх Цэркваў”.

Прэс–служба Патрыярхіі УАПЦ

http://uaoc.net/2009/12/08/arhyjerejskyj-sobor/

СЬВЯТАМУЧАНІК ПЁТР, АРХІЯПІСКАП АЛЕКСАНДРЫЙСКІ

Памяць 25 лістапада

Сьвяты сьвятамучанік Пётр, архіяпіскап Александрыйскі, нарадзіўся і вырас у Александрыі. Быў высокаадукаваны, займаў пасаду начальніка Александрыйскай школы. У 300 годзе ён уступіў у кіраваньне Александрыйскай Царквой, стаўшы пераемнікам свайго настаўніка і духоўнага настаўніка, вялебнага ўладыкі Фяёны.

Выгнаны з горада падчас перасьледу хрысьціян пры імпэратарах Дыёклетыяне і Максіміліяне, сьвяты Пётр, пабываўшы ў шматлікіх абласьцях імпэрыі, ізноў вярнуўся ў свой родны горад, каб у гэты небясьпечны час зноў асабіста узначаліць Александрыйскую Царкву. Сьвяціцель таемна наведваў зьняволеных у вязьніцы хрысьціян, падтрымліваючы ў іх цьвёрдасьць у веры, дапамагаў удовам і сіротам, прапаведаваў Слова Боскае, няспынна маліўся і зьдзяйсьняў Богаслужэньні. І Госпад захоўваў яго ад рук ганіцеляў.

У гэты смутны час на Царкву Хрыстову паўстаў настаўнік нягодны Арый, які адмаўляў Бажаство Ісуса Хрыста. Сьвяты Пётр выступіў супраць яго, скляў ерэтыка і адлучыў яго ад Царквы. І нават тады, калі Арый праз вучняў сьвяціцеля упрошваў уладыку Пятра зьняць зь яго адлучэньне, сцвярджаючы, што ён раскайваецца і адмаўляецца ад свайго ілжэвучэньня, сьвяціцель, кіраваны Духам Сьвятым, прадбачыў ілжывасьць і падступства адрачэньні Арыя і загадываў сваёй пастве не верыць Арыю і не прымаць яго ў царкоўныя зносіны.

Пад мудрым амафорам сьвятога Пятра Александрыйская Царква, нягледзячы на ганеньні, дужэла і памнажалася. Але вось, па загадзе імпэратара Максыміліяна (305-311), сьвяціцель быў схоплены і асуджаны на сьмяротнае пакараньне. Мноства людзей сабралася каля уваходу ў вязьніцу, выяўляючы сваю абуранасьць. Жадаючы пазьбегнуць народнага мяцяжу і кровапраліцьця, сьвяціцель накіраваў уладам ліст, у якім прапаноўваў разабраць заднюю сьцяну вязьніцы з тым, каб яго змаглі таемна ад народа вывесьці на пакараньне сьмерцю. Цёмнай ноччу сьвяты Пётр cам выйшаў насустрач катам, якія вывялі яго за гарадзкія сьцены і абезгаловілі на тым жа самім месцы, дзе некалі быў пакараны сьвяты апостал Марк, а голас зь неба, які чула адна сьвятая дзева ў гэтую ноч, узьвясьціў: “Пётр – пачатак Апосталаў, Пётр – канец александрыйскіх мучанікаў”. Гэта адбылося ў 311 годзе.

Раніцай, пазнаўшы аб сьмерці свайго япіскапа, натоўпы людзей накіраваліся да месца пакараньня сьмерцю, узялі цела і галяву мучаніка, прынесьлі ў царкву і, апрануўшы ў архірэйскія рызы, пасадзілі на час адпяваньня на горнае месца. Пры жыцьці сьвяты Пётр садзіўся толькі на падножжа яго, таму што, па словах сьвяціцеля, бачыў Боскае сьвятло, навокал горнага месца, і не адважваўся, па пакоры, усходзіць на яго. Сьвяты Пётр, вялікі змагар Праваслаўя, вядомы і як глыбокі Багаслоў. Вытрымкі зь яго кнігі “Аб Боскасьці” зачытваліся на Эфэскім і Халкідонскім Саборах. Зь яго прац найболей вядомыя і высока шануюцца Царквой "Правілы".

Трапар Пятру, архіяпіскапу Александрыйскаму

Ад вышэйшага суду Хрыстовага пастыр статку, / на жыцьцё набожным паслаў усяіудныя твае догматы, / адагнаўшы Арыя, як волка злога, / увайшоўшага ў верных бязбожнымі вучэньнямі. / Таксама і душу тваю паклаў за іх, / пастырам назваўшыся, як кажа Госпад, герарх Пятро звышгодны, / малі Хрыста Бога прабачэньня грахоў падаць / шануючых зь любоўю сьвятую памяць тваю.

СЬВЯТАМУЧАНІК КЛІМЭНТ, ПАПА РЫМСКІ

Памяць 25 лістапада

Сьвятамучанік Клімэнт — Апостал ад 70-ці, чацьвёрты япіскап (папа) Рыму нарадзіўся ў вельмі шляхетнай сям'і, якая была ў сваяцтве зь імпэратарскім родам. Будучы разлучаны ў маленстве з бацькамі і братамі, ён вырас сярод чужых людзей. Як і усе шляхетныя рымскія юнакі, Клімэнт атрымаў добрую адукацыю, але сьвецкія навукі яго не захаплялі. Ледзь зрабіўшыся паўналетнім, ён пакідае Рым. У Сьвятую Зямлю, у Палестыну, дзе жыл і пакутаваў Хрыстос і прапаведуюць яго Апосталы — вось куды цягне юнага Клімэнта.

Прыехаўшы ў Александрыю, ён слухае пропаведзі адукаванага дабравесьніка Варнавы і становіцца гарачым прыхільнікам новага вучэньня. Па сканчэньні некаторага часу Клімэнт у сваіх вандроўках сустракае апостала Пятра, прымае ад яго сьвяты хрост, робіцца адным зь яго найблізкіх вучняў (Піліп 4:3). Эвангельская пропаведзь дапамагла Клімэнту цудоўным чынам адшукаць сваю сям'ю, якую ён лічыў загінуўшай: сярод вучняў першага сярод апосталаў апынуліся два яго брата—блізьнюка, крыху пазьней ён знаходзіць бацькоў. Ці трэба казаць, што уся сям'я пасьля гэтага прыняла хрысьціянства і стала прапаведаваць выратавальнае вучэньне.

Незадоўга да свайго пакутніцкага скону апостал Пётр рукапакладае Клімэнта ў япіскапа. Пасьля сьмерці сьв. Пятра, сьв. Ліна і сьв. Анаклета, з 92 па 101 год Рымскім япіскапам зьяўляецца апостал Клімэнт. Дабрадзейнае жыцьцё і подзьвіг сьвяціцеля Клімэнта уяўлялі дабратворны прыклад для ганарлівых рымскіх грамадзян, шматлікія зь якіх сталі пасьлядоўнікамі Хрыста. Жыцьцё сьвятамучаніка. захавала нам прыклад таго, як аднойчы на сьвята Вялікадня пасьля пропаведзі апостала хрысьцілася адразу 424 чалавека, сярод якіх былі прадстаўнікі усіх рымскіх саслоўяў — ад рабоў да сяброў імпэратарскай сям'і.

Занепакоеныя посьпехамі хрысьціянскага герарха, язычнікі данесьлі аб ім імпэратару Траяну, абвінаваціўшы сьвяціцеля ў непавазе да рымскіх багоў. Угневаны імпэратар загадвае выгнаць Клімэнта зь сталіцы, прысудзіўшы яго да высылцы. Шматлікія зь вучняў апостала рушылі усьлед за ім у Інкерманскія каменяломні, зьмешчаныя недалёка ад Херсанэса Таўрычнага, аддаючы перавагу добраахвотную выгнаньню прад разлучэньнем зь духоўным айцом.

Інкерманскіе каменяломні былі традыцыйным месцам высылцы хрысьціян. Нялёгкае жыцьцё падзьвіжнікаў была асабліва цяжкая з-за адсутнасьці пітнай вады. Па малітве сьвяціцеля Клімэнта, Анёл Госпада, які зьявіўся ў выглядзе Агнца, паказвае месца крыніцы. Гэты цуд прыцягнуў да сьвяціцеля Клімэнта мноства людзей. Слухаючы дбайнага прапаведніка, сотні язычнікаў зьвярталіся да Хрыста. Кожны дзень хрысьцілася па пяцістах і больш чалавек. Тамака ж у камэняломнях быў высечаны храм, у якім ён прапаведаваў. У 101 году сьвятамучанік Клімэнт быў забіты па загадзе імпэратара; яго утапілі, кінуўшы ў моры з грузам на шыі. Клімэнт уславіўся шматлікімі цудамі, ваўчкі якіх не спынілася і пасьля яго скону. Па малітвах яго верных вучняў — Карнэлія і Фівы і усяго хрысьціянскага насельніцтва Херсонэсу мора адышло, і яны знайшлі на дні, у нерукатворнай “Анёльскай” царкве нятленнае цела свайго настаўніка. Пасьля гэтага, кожны год у дзень пакутніцкай сьмерці Клімэнта мора адыходзіла і на працягу сямі дзён людзі маліліся каля мошчаў праведніка.

Так было да пачатку IX стагодзьдзя. У гэты час мошчы зрабіліся недаступныя, моры не адыходзіла. У пачатку 60-х гадоў IX стагодзьдзі мошчы цудоўным чынам зьявіліся на паверхні мора, гэтаму папярэднічала саборная малітва Херсанэскага духавенства і прыйшоўшых у горад навукоўцаў прапаведнікаў — Канстанціна-філосафа і яго брата Мяфодзія. Канстанцін—філёзаф лічыў, што сьвятамучанік. Клімэнт абараняе яго ў місіянэрскай дзейнасьці і справе адукацыі славянскіх народаў. Як паказаў час, гэта сапраўды было так. Калі праз некалькі гадоў браты прынесьлі да папскага пасаду перакладзеныя на славянскую мову і напісаныя славянскімі пісьмёнамі богаслужбовыя кнігі, насустрач ім выйшаў сам папа Адрыян, пазнаўшы аб тым, што яны прынесьлі ў Рым мошчы іх сьвятога суайчыньніка — апостала Клімэнта. Шмат у чым дзякуючы прынесеным мошчам місія мараўскіх братоў скончылася удала: славянскія кнігі былі асьвячоныя папай і ў сьвятым горадзе упершыню на богаслужэньні нараўне зь латыньню загучала славянская малітва. Гэта было раўнасільна цуду! У Заходняй царкве ў тыя часы была распаўсюджаная так званая “трохмоўная” ерась, калі толькі тры мовы лічыліся богаслужбовымі: арамейская, грэцкая і латынь. Канстантын, прыйшоўшы ў Рым, пастрыгся ў манахі, прыняўшы імя Кірылы, і неўзабаве памёр. Памятаючы аб заслугах асьветніка перад пасадам Сьв. Пятра, яго па патрабаваньні папы Адрыяна хаваюць у царкве Сьв. Клімэнта.

Прыняўшы хрост у Херсонэсе, Кіеўскі князь Уладзімір прынёс частку мошчаў сьвятамучаніка Клімэнта (галаву) і мошчы сьв. Фівы, ягонага вучня, у Кіеў, паклаўшы іх у Дзесяцінай царкве ў прыдзеле ў імя сьвм. Клімэнта. Такім чынам, мошчы сьвм. Клімэнта былі першай хрысьціянскай сьвятыняй Кіеўскай Русі.

Трапар Клімэнту, папе Рымскаму

Твае ад Бога цуды / усяслаўна зьдзівілі ўсе канцы сусьвету, / сьвяты пакутнік, / надпрыродна воды марскія падзяліўшы / у гонар памяці тваёй, / для заўсёды прыходзячых старана ў Богаствораную царкву тваю / да цудоўных мошчаў тваіх. / І пасьля ўсенароднага пакланеньня / мора зноў адзіным дзіўным чынам творачы, / Клімэнт прыдзіўны, / малі Хрыста Бога, каб выратаваліся душы нашы.

УПЦ КП: АДСТУПАЦЬ НЯМА КУДЫ, ЗЗАДУ МАСКВА

Мікалай Катрыч,“Украінская Аўтакефалія ”

24 лістапада гэтага году адбылася паседжаньне Сьвяцейшага Сыноду ЎПЦ, па выніках якога быў ухвалены адпаведны зварот да Ўкраінскае Царквы і верных. Знакавымі “асаблівасьцямі” гэтага звароту ёсьць характэрныя тэзы, якія ў працягу часу ўсёй навейшай гісторыі незалежнай Украіны неаднаразова гучалі зь вуснаў кіраўнікоў УПЦ, і ўжо зрабіліся традыцыйнымі для гэтай спадкаемніцы і “плоці ад плоці” Расейскай царквы ва Ўкраіне. Гэта рыторыка вядома ўжо даўно і ўсім, хто назірае за міжканфэсійнымі адносінамі ва ўкраінскім Праваслаўі. Слава аб адкрытасьці да діялёгу і турботу аб доле Царквы пры дэталёвым разглядзе пачынаюць гучаць як “як старая песьня аб галоўным”, маўляў, падставай расколу былі асобныя людзі, якія сьвядома аддаліліся ад Царквы–Маці выключна праз гонар, жаданьне ўлады, этнафілетыскія настроі, у прыватнасьці. Што раскол украінскага Праваслаўя – боль усёй Праваслаўнай Царквы. Што “маці” – РПЦ, і яе “дачка” – УПЦ, ёсьць недзялімаю, але вельмі ўжо незалежная ў кіраваньні частка, па стараным малітвам Сьвяцейшага патрыярха Кірылы, намагаюцца ўсяляк вылечыць раны расколу ўсімі магчымымі спосабамі.

І адзіным тут рэцэптам для выздараўленьня цела Царквы, маўляў, ёсьць выключна шчырае пакаяньне раскольнікаў. А калі некаму перашкодаю ёсьць цяперашні статус “адзінай кананічнае” Царквы ва Ўкраіне, які ва ЎПЦ чамусьці лічаць аптымальным, то і тут чуем звычныя словы, што перагляд існуючага статусу ЎПЦ ёсьць некарысным для царкоўнага жыцьця і несвоечасовым. Да ўсяго сказанага дадаецца яшчэ і засьцеражэньне: зачаткі цяперашняга падрыхтоўчага працэсу да магчымага (!) дыялёгу аж аніяк не могуць служыць як апраўданьне альбо вызнаньне царкоўнай годнасьці раскольнікаў, і што яны ёсьць партнэрамі ў перамовах “паколькі – пастолькі”

Як важны чыньнік, што ёсьць каменем спатыканьня ў хадзе далейшых перамоў, згадваюцца мясцовыя эксцэсы па міграцыі асобных парафій зь адной царквы ў іншую. Гучыць гэта амаль ультыматыўным тонам, які, пры гэтым, магчыма па патрэбе павярнуць і ў адкрытую прыладу своеасаблівага шантажу.

Што ж, тут варта ўзгадаць скептыцызм тых, хто не верыў у эфэктыўнасьць перамоўных спробаў УПЦ КП і ЎПЦ.

Такім чынам, пацьвярджаецца думка, што ўся гэта “падрыхтоўка да дыялёгу”, якая мела аўральны характар (прынамсі, падобнае ўражаньне складалася зь боку), была толькі адцягваючым увагу манэўрам, каб перашкодзіць “экспансіі” Канстантынопальскага Патрыярхату ва Ўкраіну, зь далейшым прыняцьцем пад свой амафор УАПЦ.

Жадаецца паспачуваць нашым братам з Кіеўскага Патрыярхату, якія нарэшце было паверылі ў шчырасьць намераў “маскоўскае царквы”, і ва ўласнай наіўнасьці не здолелі пабачыць сапраўдных плянаў партнэраў па перамоўнаму працэсу. Калі ж ва ЎПЦ КП ішлі на гэта сьвядома, (што не кажыце, а кіраўніцтва ЎПЦ КП намагаецца пралічыць уласную стратэгію наперад), то зноў напрошваецца вынік аб пэўнай змове ЎПЦ/РПЦ і ЎПЦ КП зь мэтай загладзіць станоўчую дынаміку падзей і перашкодзіць рэалістычным плянам вырашэньня царкоўных праблемаў УАПЦ і Канстантынопальскім Патрыярхатам.

Хоць, варта заўважыць, што ўжо цяпер пэўныя ноткі пэсымізму адносна пэрспэктыў узгаданага міжцаркоўнага дыялёгу зь УПЦ гучаць у япіскапа Яўстрація: “У адрозьненьні ад Маскоўскага Патрыярхату, Канстантынопальскі не пабойваецца ні дыялёгу зь УПЦ Кіеўскага Патрыярхату, ні сустрэч і перамоў зь нашым Патрыярхам. Калі падрыхтоўка дыялёгу зь УПЦ (МП) зойдзе ў глухі кут – магчыма адчыненьне ў Кіеве прадстаўніцтва Канстантынопальскага Патрыярхату дасьць новы імпульс у працэсе аб’яднаньня Ўкраінскай Царквы?”

Жадаецца запытаць кіраўніцтва ЎПЦ КП: дзе вы былі тры месяцы таму; на што спадзяваліся; чаму адкінулі добрую волю паслоў з Канстантынопаля? Відавочна, адказ на гэта, цалкам рытарычнае пытаньне, ведае патрыярх Філарэт, аднак, як дасьведчаны палітык, маўчыць, бо разумее, што ў пэўныя моманты “лепш жаваць, чым размаўляць”.

Сёньняшні стан Царквы ва Ўкраіне вельмі складаны. Падобна, што ўсе праваслаўныя юрысдыкцыі, апрача ЎАПЦ ён задавальнае. Адны называюць сябе “кананічнай і памеснай Царквой”; Іншыя таксама, называюць сябе памеснаю і аўтакефальнай Царквой, пры гэтым, не супраць пэўных зьменаў: у Кіеўскім Патрыярхаце мараць аб вызнаньні іх Сусьветным Праваслаўем у якасьці адной з роўных Цэркваў–Сёстраў, аднак на перашкодзе іх плянам ёсьць жорсткая перашкода – упартае нежаданьне патрыяраха Філарэта ісьці на любыя саступкі. Патрыярх Філарэт не жадае прыяднаньня, ён вымагае аб’яднаньня зь адначасным вызнаньнем УПЦ КП.

Іншымі словамі, толькі сьляпы, спакойна гледзячы на цяперашні стан царкоўных спраў, можа заявіць, што ўсё добра. Гаворачы мовай мэдыцыны, тут яўная пагроза гангрэны з далейшай сьмерцю ўсяго царкоўна–дзяржаўнага арганізму Ўкраіны. Нас жа пераконваюць, што гніеньне і запаленьне асобных ворганаў ёсьць нармальным працэсам, а калі нешта “не так”, то, быццам, у гэтым вінаватыя самі ж хворыя ворганы, якім ужо лепш адпасьці, чым каб увесь арганізм намагаўся іх выратаваць. Гэта падобна на бяздумнасьць альбо гарачку. “Пацыент” лечыцца не жадае. “Санітары” (дзяржаўныя ворганы) наглядаюць з боку.

А тут патрэбна адно зь двух: альбо далейшая “ампутацыя” хворых ворганаў, альбо моцны “антыбіётык”, якім на нашу думку павінна выступіць Сусьветнае Праваслаўе ў асобе Сусьветнага Патрыярхату. Такім чынам, у выздараўленьні арганізму нашай Царквы найбольшую надзею варта мець толькі на мудрасьць і майстэрства “Лекара” – Госпада Бога, апрача Якога тут не дапаможа ніхто

http://uaoc.net/2009/11/27/pozadu-moskva/#comments