КАЗАНЬ У 9-Ю НЯДЗЕЛЮ ПАСЬЛЯ ПЯЦІДЗЕСЯТНІЦЫ

Бачачы моцны вецер, спалохаўся і, пачаўшы тануць, закрычаў: Госпадзе! уратуй мяне

Мц. 14:30

Слава Айцу, і Сыну, і Сьвятому Духу.

Упадабаныя браты і сёстры!

Сёньня чытаньне Эвангельскае перадае нам пра дзіўнае хадзеньне Збавіцеля па вадзе, пра тое, як Гасподзь супакоіў буру і выратаваў Апостала Пятра ад патапленьня, калі той, спытаўшы ў Госпада дазволу, пайшоў па моры, але, усумніўшыся ў заступніцтве Божым, пачаў тануць, заклікаючы: Гасподзь, выратуй мяне!

Эвангельле ад Мацея так перадае нам апавяданьне пра гэты цуд: пасьля насычэньня пяці тысяч чалавек пяцьцю хлябамі і дзьвюма рыбамі Гасподзь адразу ж прымусіў вучняў Сваіх увайсьці ў лодку раней за Яго і плыць на іншы бок, пакуль Ён адпусьціць людзей. І, адпусьціўшы народ, Ён узышоў на гару памаліцца сам-насам; і вечарам заставаўся там адзін. А лодка была ужо на сярэдзіне мора, і яе білі хвалі, бо вецер быў страшны. Ў часе чацьвёртай варты начной пайшоў да іх Ісус, ідучы па моры. Вучні убачыўшы Ягоную хаду па моры, зьдзівіліся і казалі: гэта прывід І ад страху пачалі страшна крычаць. Але Ісус адразу зьвярнуўся да іх са словамі: Супакойцеся, гэта Я, ня бойцеся. Пётр сказаў Яму ў адказ: Гасподзь! Калі гэта Ты, загадай мне прыйсьці да Цябе па вадзе. Ён сказаў: ідзі. І, выйшаўшы з лодкі, Пётр пайшоў па вадзе, каб падысьці да Ісуса, але, бачачы моцны вецер, спалохаўся і, пачаўшы тануць, закрычаў: Гасподзь! выратуй мяне. І адразу Ісус падняў руку яго і кажа яму: малаверны навошта ты засумняваўся? І, калі увайшлі яны ў лодку, вецер аціх. Тыя, што былі ў лодцы падышлі, пакланіліся Яму і сказалі: сапраўды, Ты Сын Божы. І пераправіўшыся, прыбылі ў зямлю Генісарэцкую (Мц. 14:22-34).

І вось сёньня, у часе нашага бурнага і поўнага сьмяротных спакус сьвету, гэтак жа, як Пятру і іншым апосталам, нам цяжка паверыць, што Бог, Бог міру, Бог гармоніі можа знаходзіцца ў самым цэнтры буры, якая быццам гатовая разбурыць і нашу бясьпеку, і пазбавіць нас самога жыцьця. Бо жыцьцё наша - гэтакае жыцьцёвае мора, палохае нас прыступамі буры. Мы не можам ведаць, што з намі адбудзецца праз кароткі час. Не адна сьмерць падкрадаецца як злодзей. Падкрадваюцца таксама амаль усе пошасьці. Жыцьцё наша хістаецца ад розных нападаў нячысьцікаў і апантаных злым людзей. Немагчыма прадугледзець і папярэдзіць, што прыдумляе падступны і што паслужыць нагодай і сродкам да нападу, адкуль паўстане спакуса.

У гэтай цемры начной, якая акружыла нас, сярод хваляў мора жыцьцёвага, мы можам здабыць сапраўдны спакой і бясьпеку толькі ў шчырым сардэчным перакананьні ў тым, што плывем мы па гэтым жыцьцёвага мора, падобна апосталам, не самі сабою, але па волі Госпада: загадаў Ісус, кажа Эвангеліст, вучням у лодку, - плывём да вызначанага Госпадам берагу вечнага жыцьця, да шчасьлівай сядзібы Царства Божага, плывём у нябачным, але тым не менш выратавальнай для нас прысутнасьці Самога Госпада, які ідзе па моры і супакойвае хвалі.

І мы - як тыя вучні; нам не трэба прадстаўляць уяўленьнем, што з імі адбываецца: мы самі знаходзімся ў тым жа моры, у той жа буры, і Той жа самы Хрыстос, з Крыжа або з магілы устаў, стаіць пасярод яе і кажа: ня бойцеся, гэта Я!

Кожны з нас, калі б асэнсавана глядзеў на сваё жыцьцё, то пастаянна бачыў бы гэты цуд прысутнасьці Божага. Гэта цуд пастаянны і паўсядзённы, калі наша душа, зламана, раздушана, падымаецца з дна, - большы цуд, чым чалавек, які ідзе па водах. Мы мала спадзяемся на малітву, і Ён чуе, калі мы сапраўды клічам да Яго. Толькі зваць трэба, цалкам аддаўшы Яму сэрца, а не так як Пётр, пайшоў, але адвярнуўся ад Хрыста Збавіцеля, паглядзеў на бурныя хвалі пад нагамі, і тут жа пачаў тануць. У той самы момант, калі ён паглядзеў на гэтыя жудасныя хвалі, а не на Хрыста, ён страціў выдатную здольнасьць ісьці па вадзе. Вось так і мы з вамі, атрымліваючы падтрымку і дапамогу Божую, тут жа пачынаем вагацца і думаць: “Можа быць, гэта супадзеньне, можа быць, так і трэба, можа быць, гэта было б непазьбежна?” Адразу пачынаем тлумачыць па-свойму, па-чалавечы, і тады усё ў нас зноў пачынае разбурацца. Богу аддаюць альбо усё, альбо нічога.

Трэба заўсёды памятаць: калі мы станем азірацца на хвалі, і на вятры, і на навісае пагрозу сьмерці, мы, як Пётр, пачнём тануць. Але і тады мы не павінны губляць надзеі: нам дадзена упэўненасьць, што, як бы ні была малая наша вера ў Бога, Яго вера ў нас непахісная; якой бы малой ні была наша любоў да Яго, любоў да нас бязьмежная і вымяраецца усім жыцьцём і усёй сьмерцю Сына Божага, Які стаў сынам чалавечым. І ў той момант, калі мы адчуваем, што няма надзеі, што мы гінем, калі ў гэтую апошнюю хвіліну ў нас дастаткова веры, каб закрычаць, як Пётр закрычаў: “Гасподзь! Я тану! Я гіну, дапамажы мне!”, - Ён працягне нам руку і дапаможа нам. І ўразьліва і дзіўна Эвангельле кажа нам, што ў момант, калі Хрыстос узяў Пятра за руку, усе апынуліся ў берага.

Упадабаныя браты і сёстры, мы нямоглыя; сілы ў нас слабыя; жывой веры, здольнай тварыць цуды, у нас мала ці зусім няма. А спакусаў, што прыводзяць да сьмерці, занадта шмат. І мы, падобна апосталу Пятру, патанае ў моры, тонем ў жыцьцёвым моры. Дзе ж шукаць нам падтрымкі і дапамогі ў барацьбе з бедамі, пошасьцямі, праблемамі, спакусамі зьнешнімі і унутранымі, каб зусім не патануць у яго мяцежных хвалях? - Там і ў той, у каго шукаў дапамогі які тоне Пётр у Госпада Ісуса. Так клічам да Госпада Ісуса усе і кожны магчыма часьцей: “Гасподзь, выратуй, я гіну. Накіруй мяне на шлях ісьціны, дабра і праўды і умацуй на гэтым шляху і вызвалі мяне, Гасподзь, ад спакус. А калі Табе жадаецца паслаць мне спакусы умацуй і падтрымай мае слабыя сілы ў барацьбе з імі, каб мне не упасьці пад цяжарам іх і не загінуць для Царства Твайго, якое любіць Цябе ад стварэньня сьвету”. Амін.

прат. Сяргей Горбік

12 / 25 жніўня 2013 л.Б.

НОВАГАРОДСКАЯ АЎТАКЕФАЛЬНАЯ МІТРАПОЛІЯ

На ўсходнеславянскіх абшарах у розныя часы былі заснаваны тры метраполіі грэцкага абрадку: Кіеўская, Новагародская і Галіцкая.

Першая, Кіеўская мітраполія, заснавана ў канцы X ст. і абымала ўсе землі, якія ў той час былі пад панаваннем варажскай дынастыі русаў. Кіеўская мітраполія ўстанавіла на важнейшых тагачасных палітычных цэнтрах біскупствы. Да 1200 года былі ўжо біскупствы: у Вялікім Ноўгарадзе, Чарнігаве, Пераяслаўлі, Белгарадзе, Юр'еве (Запольскім), Полацку, Галі чу, Валадзімеры-Валынскім, Перамышлю, Тураве, Холме, Смаленску і, мабыць, Новагародку.

КАНОН СЬВЯЦІЦЕЛЮ І СПАВЯДАЛЬНІКУ ЛУЦЕ, АРХІЯПІСКАПУ СІМФЭРОПАЛЬСКАМУ Й КРЫМСКАМУ, тон 8

Песьня 1

Ірмас: Дзіўнаму Богу пашану прынясем, і ўзьнесла зь намі апяюць зямля і неба праўдзівую славу Ягоную.

Пасад сьвяціцеля ў горадзе Сімфэропалі ўпрыгожыў сьветла, на ім жа пражыў, як Анёл, сьвятым жыцьцём і навукай Боскай прасьвяціў ты людзей, ды ўсе цяпер узносяць веліч Боскую і апяваюць славу Ягоную.

Цара ўсіх і Госпада, аб нас малі, сьвяціцель Лука, каб дараваў нам прабачэньня правінаў нашых, ды з табой дзівоснаму Богу пашану прынясем і апяём славу Ягоную.

Зьявіўся ты цяпер ў памяць Крымскаму статку твайму, спавядальнік Хрыстовы, слуп непахісны і сьцяна непарушная, хворым суцяшэньне, грэшнікам дапамога, Богу пашану прыносячы і апяваючы славу Ягоную.

Багародзічны: Цябе вызнаем выратавальным Прыстанкам і Покрывам, Багародзіца Прачыстая, таму ад душы заклікаем Цябе цёпла: Уладарка, выратуй нас і навучы нас дзівоснаму Богу пашану прыносіць і апяваць славу Ягоную.

СУПРАСЛЬСКАЯ ІКОНА БОЖАЙ МАЦІ “АДЗІГІТРЫЯ”

Памяць 28 ліпеня / 10 жніўня

Гісторыя Супрасьльскае іконы Прасьвятой Багародзіцы непарыўна зьвязана з гісторыяй Супрасьльскае Лаўры. Таму раней трэба дакрануцца яе гісторыі.

Пачатак падставы Супрасьльскага мужчынскага манастыра Дабравешчаньня Прасьвятой  Багародзіцы быў пакладзены яшчэ ў XV стагодзьдзі. У 1498 Наваградзкі ваявода і маршал Вялікага Княства Літоўскага Аляксандр Хадкевіч, разам з архіепіскапам Смаленскім (будучым мітрапалітам Кіеўскім) Іосіфам Солтанам заснаваў манастыр у Гарадку, непадалёк ад Супрасьля. Аднак сьвецкае жыцьцё вакол існуючага замку замінала духоўнай засяроджанасьці манахаў, і двума гадамі пазьней манастыр быў перанесены на могілкі Сухі Хруд, дзе і быў пакладзены пачатак Супрасьльскае Лаўры.

ЗВАРОТ СЬВЯТОГА СЫНОДА УКРАІНСКАЙ ПРАВАСЛАЎНАЙ ЦАРКВЫ КІЕЎСКАГА ПАТРЫЯРХАТА НАКОНТ СЬВЯТКАВАНЬНЯ 1025- УГОДАК ХРЫШЧЭНЬНЯ КІЕЎСКАЙ РУСІ-УКРАІНЫ

Упадабаныя браты і сёстры

У гэтыя дні уся Украіна урачыста успамінае важную духоўную і гістарычную падзею - Уладзімірава Хрышчэньня. Сьвяты Сынод Украінскай Праваслаўнай Царквы з радасьцю адзначае, што сьвяткаваньне 1025-годзьдзя Хрышчэньня Кіеўскай Русі спрыяе пераадоленьню існуючага царкоўнага падзелу і сьцьвярджае паразуменьня паміж хрысьціянамі Украіны, якія належаць да розных канфэсій.

Сьведчаньнем гэтага сталі дзяржаўныя мерапрыемствы па сьвяткаваньні сьвята, адбылася 26 ліпеня 2013 у Мастацкім арсэнале і Палацы “Украіна”, дзе сумесна удзельнічалі праваслаўныя, грэка-і рыма-каталікі, пратэстанты.

Асабліва кранальным было цёплае прывітаньне Прадстаяцеля УПЦ Высокавялебнага Мітрапаліта Уладзіміра і Прадстаяцеля УПЦ Кіеўскага Патрыярхату Сьвяцейшага Патрыярха Філярэта перад пачаткам мерапрыемстваў у Мастацкім арсэнале. Гэта хрысьціянскае прывітаньне паказала, што варожасьць паміж праваслаўнымі ў Украіне паступова адыходзіць у мінулае.

АКАФІСТ СЬВЯТОЙ РОЎНААПОСТАЛЬНАЙ КНЯГІНІ ВОЛЬЗЕ

Кандак 1

Першаабраніцы ад усяго народу Русі Кіеўскай, слаўнай і роўнаапостальнай добра дагадзіўшай Богу Вользе складзём славу, як зорцы, што ў цемры ідалахваленьня сьвятлом праўдзівай веры зазьзяўшай і шлях да Хрыста ўсім людзям беларускім ды ўкраінскім паказаўшай. Ты ж, як маючая гонар стаяць прад праславіўшым цябе Госпадам, абарані нас ад усялякіх бед малітвамі тваімі, мы ж сьпяваем табе: Радуйся, сьвятая роўнаапостальная княгіня Вольга богамудрая.

Ікас 1

Анёлаў і людзей Творца, гадзіны і гады ў Сваёй уладзе маючы і лёсам царстваў і народаў па Сваёй волі кіруючы, калісьці пажадаў народ Русі Кіеўскай Сьвятым хрышчэньнем асьвяціць, тады, бачачы добрую волю сэрца твайго, паклікаў цябе першай дзеля пазнаньня Сябе, ды будзеш усяму народу Русі Кіеўскай вобразам і настаўніцай у хрысьціянскай веры. Таму праслаўляем цябе сьпяваючы:

СЬВЯТА РОЎНААПОСТАЛЬНАЯ КНЯГІНЯ ВОЛЬГА

Памяць 11/24 ліпеня

Старажытныя летапісы сьведчаць, што сьв. Княгіня Вольга была крывічанкай з Пскоўскай зямлі. Паходзіла яна з роду Гастамысла, па радзе якога былі закліканыя на Русь князі-варагі. Аднойчы пры пераезьдзе праз раку Пскову яна пазнаёмілася з маладым князем Ігарам і уразіла яго сваёй прыгажосьцю і мудрасьцю. Пасьля гэтага апякун Ігара князь Алег сам паехаў за ёй, прывёз яе ў Кіеў і выдаў замуж за Ігара, прычым яе славянскае імя замяніў сваім уласным, вараскім, і назваў яе Вольгай. У 945 г. князь Ігар быў забіты дрэўлянамі. Так звалася славянскае племя, якое жыла на Валыні. Вольга, па паганскім звычаі, загадваючаму удовам помсьціць за сьмерць свайго мужа, жорстка адпомсьціла ім. І, паколькі сын яе Сьвятаслаў быў яшчэ малы, яна стала кіраваць сваім народам замест яго, і кіравала з мудрасьцю і літасьцю.

СЛОВА Ў ДЗЕНЬ САБОРУ БЕЛАРУСКІХ СЬВЯТЫХ

У імя Айца, і Сына, і Сьвятога Духа.

Сёньня, у трэцяю Нядзелю пасьля Пяцідзесятніцы, Сьвятая Праваслаўная Царква сьвяткуе Сабор Беларускіх сьвятых. Гэта вялікае сьвята не толькі нашага, беларускага народу, але і ўсяго Кіеўскага Праваслаўя. Бо вялікая колькасьць сьвятых, якімі Гасподзь праславіў Беларусь, ёсьць сапраўдныя сьветачы не толькі Кіеўскага, але і Усяленскага Праваслаўя.

Ад глыбіні вякоў нашы продкі зьдзяйсьнялі подзьвіг сьвятасьці, праслаўляючы Бацькаўшчыну ды усё Кіеўскае Праваслаўе. Бо менавіта на Беларускай зямлі ягонае паўстала дзявочае манаства, якое распачала ў Заслаўі княгіня Рагнеда – Анастасія, менавіта на нашай зямлі зазьзяў сьвяціцель Кірыла Тураўскі – Залатавуст Кіеўскага Праваслаўя; у Беларускім Полацку зьдзейсьніла свой вялікі подзьвіг сьвятая Еўфасіньня Полацкая – не толькі першая праслаўленая сьвятая Кіеўскае Русі, а і першая жанчына, мошчы якой паклалі ў Кіева–Пячорскае лаўры …  І гэты сьпісак сьвятых, што зазьзялі подзьвігам сваім на зямлі Беларускай вельмі вялікі, бо вера беларускага народу заўсёды была моцная і шматлікія дзеці ягоныя без ваганьняў бралі крыж свой і крочылі за Госпадам.

ПРАПАДОБНЫ МАРЦІН, ПУСТЭЛЬНІК ТУРАЎСКІ

Памяць 27 чэрвеня / 10 ліпеня 

“Бог самотных уводзіць у дом, вызваляе вязьняў з кайданаў” (Пс. 67:7) - Гэтыя натхнёныя словы Псальмапеўца сказаныя як пра тых пустэльнікаў, якія ў зямным жыцьці выдаляліся ў пустыні, пакорлівыя Богу, каб пасьля увайсьці ў радасьць Госпада свайго, якія ішлі ў пошуках выратаваньня ў цесныя кельлі, дзе праводзілі дні жыцьця ў адзінокіх малітоўных зносінах з Творцам.

Прападобны Марцін тураўскі пустэльнік, служыў кухарам у біскупаў Сымона Ігната і Акіма, былых духоўных пастыраў Тураўскай зямлі з 1120 па 1146, і толькі пераемнік Якімаў, япіскап Георгій, вызваліў Марціна ад яго абавязкаў "дзеля стараст», з чаго можна вызначыць прыкладны час нараджэньня благаслаўлёнага старца - другая палова 90-х гадоў XI стагодзьдзя. Мяркуючы па паданьні пра сьвятога падзьвіжніка, ён пакутаваў моцнымі болямі ад кілы, «пуза так яму ва улоньне уваходзіла». Вызвалены ад досыць высокай пасады, вялебны Марцін застаўся жыць у Барысаглебскім манастыры, разьмешчаным недалёка ад горада, на Балёньні, дзе нёс подзьвіг пустэльніцтва: “адзін жыў у Богу”. Да XIV стагодзьдзя манахі ў манастырах жылі не жылыя разам, а ў асобных кельлях, аднак маліліся разам у адной царквы, былі пад кіраўніцтвам аднаго, ігумена маючы ў асабістай уласнасьці вопратку, пітво і жыльлё, у якім кожны рыхтаваў сабе трапэзу.

АКАФІСТ УСІМ ПРАПАДОБНЫМ АЙЦАМ, ШТО НА СЬВЯТОЙ ГАРЫ АФОН ПРАЗЬЗЯЛІ

Кандак 1

Абраныя ўгоднікі Госпада, духоўна водарныя кветкі саду Ісуса, ад Сьвятой Гары Афонскай ў паветраныя аселі нябесныя ўзьнесеныя, і адвагу да Госпада атрымаўшыя, молім вас, айцы баганосныя, малітвамі вашымі аб ўсіх бед нас вызваліце, ды засьпяваем вас праслаўляючы: Радуйцеся, прападобныя айцы Афонскія, руплівыя малітоўнікі аб душах нашых.

Ікас 1

Анёламі ў плоці і людзьмі нябеснымі вы сапраўды былі, айцы баганосныя, жыцьцё, падобнае анёльскаму, вы ў пустэльнях Афонскіх пражылі, і роўнымі па годнасьці Анёлам на нябёсах выяўлены, цяпер сьветлым праменьнем малітваў вашых душы нашы заўсёды мілатой асьвятляеце, а ўзорам жыцьця вашага, Богу прыемнага, наша жыцьцё на шлях выратаваньня прыводзіце, таму так сьпяваем вам ад усёй душы нашай: