ВЕЛІКОДНАЕ ПАСЛАНЬНЕ ЯГО ПРЫВЯЛЕБРАНСЬЦІ, ПРЫВЯЛЕБНАГА МЯФОДЗІЯ, МІТРАПАЛІТА КІЕЎСКАГА І ЎСЁЙ УКРАІНЫ, ПРАДСТАЯЦЕЛЯ УКРАІНСКАЕ АЎТАКЕФАЛЬНАЕ ПРАВАСЛАЎНАЕ ЦАРКВЫ

Хрыстос Уваскрэс!

Вялебныя ўладыкі, годныя айцы. Упадабаныя ў Уваскрэслым Госпадзе браты і сёстры!

Са старажытных часоў менавіта Ўваскрэсеньня Хрыстова перажывалася хрысьціянамі як галоўная падзея гісторыі выратаваньня. Бо менавіта ў гэты дзень Гасподзь зьнішчыў найбольш лютага ворага чалавецтва – сьмерць, якая зьявілася ў выніку грэхападзеньня прабацькоў. Уваскрэсеньне Госпада Ісуса Хрыста не было першым уваскрэсеньнем зь мёртвых у біблейнае гісторыі. Бо вядома. Што тры ўваскрэсеньня зь мёртвых былі зьдзейсьнены ў Старым Запавеце прарокамі Ільлёй ды Ялісеям, а яшчэ тры – самім Госпадам Ісусам Хрыстом. Але, між дзіўнымі уваскрэсеньнем зь мёртвых, якія былі зьдзейсьнены прарокамі й Госпадам ды Жыватворчым Уваскрэсеньнем Сына Боскага існуе прынцыповая розьніца. Уваскрэслыя да Госпада заставаліся палоньнікам сьмерці, а іх целы – тленнымі й сьмяротнымі. А Ўваскрэсеньня Хрыстова зрабілася крыніцай несьмяротнасьці дзеля ўсяго чалавечага роду, паколькі выратавальная сьмерць ды ўваскрэсеньня Госпада зруйнавалі дзяржаву сатаны ды сьмерці й даравалі несьмяротнасьць кожнаму, хто містычна яднаецца з Хрыстом ў Сьвятых Таямніцах і, перш за ўсё, у сьвятой Эўхарыстыі.

ВЕЛІКОДНАЕ ПАСЛАНЬНЯ ЯГО СЬВЯТАСЬЦІ, УСЯЛЕНСКАГА ПАТРЫЯРХА БАРТАЛАМЕЯ

+ Барталамей

Па міласьці Боскай

Архіяпіскап Канстантынопаля – Новага Рыму

і Усяленскі Патрыярх

Для Паўнаты Царквы

Мілата, Мір і Міласьць ад Выратавальніка Хрыста, Уваскрэслага ў Славе

Ён зрабіўся першым сярод мёртвых.

(Велікодны Апалітыкон, 3-й тон)

Упадабаныя дзеці у Госпадзе,

Калі б Хрыстос Уваскрэсіў толькі Сябе, то значэньне Ягонага ўваскрашэньня для нас было б малаважным. Царква абвяшчае, аднак, што Бог не быў адзін. Разам з Сабой, Ён уваскрэсіў усіх людзей. Гэта, як наш папярэднік, Ян Залатавуст, абвяшчае гэту вялікую праўду ў гучным слове: “Хрыстос уваскрэс, і ніхто не застаецца мёртвым у магіле, бо ў гэтым уваскрэсеньні зь мёртвых, ён стаў першым плёнам усіх, каго выратаваў”. Гэта азначае, што Хрыстос зрабіўся першым плодам ва уваскрэсеньні усіх памерлых, і тых, хто будзе адыходзіць у будучыні, а таксама іх пераходам ад сьмерці да жыцьця. Паведамленьне радаснае для усіх нас, таму што, зь Яго Уваскрэсеньнем Хрыстос адмяніў уладу сьмерці. Тыя, хто верыць у Яго, чакаюць уваскрэсеньні мёртвых і адпаведна хрышчоныя ў Яго сьмерць, паднімаюцца зь ім і жывуць у вечным жыцьці.

Сьвет, які адчужаны ад Хрыста, прыкладвае высілкі, каб назапасіць матэрыяльныя выгоды, таму што засноўвае свае надзеі і выжываньне на іх. Ён неразумна думае, што ён зможа пазьбегнуць сьмерці праз багацьце. Ашуканы такім чынам, каб назапасіць багацьці, нібы пашырыць поле сёньняшняга жыцьця, чалавек спрабуе гэтым пазьбегнуць сьмерці. Яны адмаўляюць іншыя, акрамя фінансавых, магчымасьці выжываньня, часьцяком нават гвалтоўна пазбаўляюць іншых жыцьця, у надзеі захаваць сваё жыцьцё.

 

Малітва да Госпада нашага Ісуса Хрыста ў Страсны Тыдзень

Гасподзь Ісус Хрыстос, дапамажы мне!

Я цяжка бядую, прыродныя катаклізмы і спакусы, і многія надзвычайныя здарэньні ды гора, наваліліся на мяне ды прыдушылі, мая душа не мёртвая, не кідай мяне. Сьвятло Вечнае, заўсёды заставайся ва мне, бо без Цябе - пакуты ды нягоды, а з Табой - супакой і радасьці.

Сьветлай магутнасьцю Сваёй адгані ад мяне напад цёмных аблокаў, што захмарваюць думкі мае і настрой, ды зьнікне атрута і туга зь сэрца майго.

Гасподзь, прабач мяне і вызвалі ад цяжару грахоўнага, бо вызваліў нас як Збаўца – “Ён ёсьць ахвяра мілажалю за грахі нашыя, і ня толькі за нашыя, але і ўсяго сьвету” (1. Ян. 2:2), перацярпеўшы пакуту на крыжы за грахі нашы.

Слова на сьвята Дабравешчаньня Усясьвятой Багародзіцы

У імя Айца, і Сына, і Сьвятога Духа.

Сёньня адзін зь самых вялікіх сьвят Боскае Маці і наш уяўны позірк сёньня пераносіцца ў Галілею, у Назарэт, дзе знаходзіцца крыніца, зь якога браў ваду увесь горад са старажытных часоў. Над гэтай крыніцай пабудаваны грэцкі храм. Тут па паданьню адбылася зьява архангела Гаўрыіла Найсьвяцейшай Паньне. Мы ведаем гэтыя словы, зь якімі архангел зьвярнуўся да Найсьвяцейшай Панны — Радуйся Дабрадаткая, Бог з Табою. І скончылася гэта сустрэча—гутарка рахманымі словамі Найсьвяцейшай Панны — ды будзем мне па слове Твайму.

Удумаемся, дарагія браты і сёстры, у слова Архангела – “Радуйся”. Бо гэтым бязрадасным сьвеце, даўно страціўшым першую радасьць сваю, ізноў адкрываецца ні з чым не параўнальная радасьць: усё жыцьцё асьветлена радасьцю Дабравешчаньня, і само Дабравешчаньня выткана зь аднаго слова: радасьць. Архангел Гаўрыіл уваходзіць да Дзевы Марыі і кажа: Радуйся, Дабрадатная! Самае першае слова Даюравешчаньня — Радуйся, і гэта радасьць расьце, як вясновае сьвятло, распаўсюджваецца да меж зямлі, да скону сьвету, і нішто не можа утрымаць яе. Ян Папярэднік усьцешыўся ва улоньні Лізаветы і Сама Усячыстая Дзева, узыходзячы ад радасьці да радасьці, усклікае: Заве душа Мая Бога, і цешыцца дух мой у Богу Выратавальніку Маім! Я абвяшчаю вам вялікую радасьць, — кажа анёл Бэтлеемскім пастухам, — і не толькі радасьць, якая будзе вам, але якая будзе усім людзям.

Сынксар у суботу пятага тыдня Вялікага Посту, пахвала Усясьвятой Багародзіцы (Субота Акафіста)

У гэты дзень мы сьвяткуем акафіст (пахвальны сьпеў) Усясьвятой Уладарцы нашай Багародзіцы па наступным чыньніку. У гады самадзяржаўнага кіраваньня ў Бізантыі імпэратара Іраклія пэрсідзкі цар Хазрой, бачачы, што грэцкая дзяржава паслабленая пасьля цараваньня тырана Фокі, паслаў аднаго са сваіх ваявод, па імі Сарвар, са шматтысячным войскам, каб скарыць сабе усе усходнія правінцыі імпэрыі. Хазрой спрабаваў зрабіць гэта і раней, загубіўшы каля ста тысяч хрысьціян, якіх юдэі выкуплялі ў яго і забівалі.

Галоўны ваявода Сарвар, захапіўшы увесь Усход, дасягнуў самога Халкідону, які зараз завецца Ускюдар. Цар Іраклій праз малыя залатых запасы пераплавіў царкоўныя сьвятыя сасуды на манэты для большай і дасканалай платы. Прыйшоўшы па Чорным моры ў пэрсідзкія краіны, ён скарыў іх, зусім перамогшы Хвзроя зь астатнімі войскамі. Неўзабаве Сіратлівай, сын Хазроя, здрадзіўшы свайго бацьку, захапіў уладу і, забіўшы Хвзроя, заключыў саюз з царом Іракліем. Але аварскі каган, які кіраваў і скіфамі, пазнаўшы, што цар адплыў па Чорным моры, — парушыўшы мірную дамову з грэкамі, прывёў стотысячнае войска і падышоў да Канстантынопаля зь заходняга боку, прамаўляючы богазьневажаньні (і пагрозы). Раптам усё мора напоўнілася караблямі, а зямля — незьлічонымі пешымі і коннымі ваярамі.

Са злом дамаўляцца нельга…

У 20-х гадах ХХ стагодзьдзя, пасьля ўсталяваньня поўнага панаваньня бальшавікоў у Расеі, сьвяты Сілуян Афонскі напісаў наступныя радкі: Калі да мяне зьвярнуўся адзін рускі эмігрант з пытаньнем маім стаўленьні да падзей у Расеі, я адказаў, што патрэбна на гэта глядзець ў сьвятле Хрыстовай праўды і маралі. Натуральна, нельга моўчкі глядзець на баляваньне зла, бо зло – гэта не тая рэч, зь якой магчыма дамаўляцца. Калі пачынаецца панаваньне новага Бабілёну – гэта час вызначыцца ў сваім стаяньні ў Хрысьце, у сваім стаяньні ў праўдзе. Новы Бабілён можа ўладарыць толькі ў становішчы страху прад ім ды адсутнасьці мужнасьці ў статку Хрыстовы. У гэтым мы мусім кіравацца словамі Выратавальніка: “Ведайце праўду, а праўда вас вызваліць”. Таму рэжым і ягоных кіраўнікоў ды слуг трэба судзіць па праўдзе Эвангельля – тады рабы сатанінскія будуць выкрыты і не могуць лічыцца “царуючымі па волі Боскае”. І тут абарона Боскае праўды – гэта супраціў уладзе новага Бабілёна, супраціў сваім жыцьцём у праўдзе Хрыстовай… Супраціў тым, што сапраўдны хрысьціянін ніколі не пагодзіцца на стан раба сатаны, цара новага Бабілёну. Вернасьць Хрысту – гэта наш першы крок – ніколі не пагодзіцца на стан раба, нявольніка, адсутнасьці мужнасьці ацаніць рэчаіснасьць з пункту гледжаньня хрысьціяніна....

Петыцыя супраць смяротнага пакарання ў Беларусі

Беларусь – апошняя краіна ў Еўропе і на постсавецкай прасторы, якая выкарыстоўвае смяротнае пакаранне. Праваабарончы цэнтр “Вясна”, Беларускі Хельсінкскі Камітэт, Amnesty International выступаюць супраць смяротнага пакарання ва ўсіх выпадках без выключэння.

Мы лічым, што жыццё з’яўляецца найвышэйшай каштоўнасцю, натуральным і неад’емным правам чалавека. Смяротнае пакаранне мы расцэньваем як парушэнне права на жыццё, гарантаванае Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь і міжнароднымі дамовамі ў галіне правоў чалавека. Мы цвёрда перакананыя: нішто не можа апраўдаць наўмыснае і бязлітаснае пазбаўленне чалавека жыцця ад імя дзяржавы.

Слова ў Крыжапаклону нядзелю

У імя Айца, і Сына, і Сьвятога Духа.

Сёньня, у сярэдзіне Вялікага пасту, Сьвятая Праваслаўная Царква шануе Сьвяты Крыж Гасподні, той Крыж, на якім Хрыстос Выратавальнік прынёс Сябе ў ахвяру за выратаваньне роду чалавечага. Гэта глыбока сымбалічна, бо, калі сілы падзьвіжнікаў слабеюць і хрысьціяне стамляюцца, Царква усталявала вынесьці Сьвяты Крыж на сярэдзіну сьвятога храма для сузіраньня і цалаваньні. Выносіцца ён для таго, каб з глыбокай павагай гледзячы на яго і прыкладваючыся да яго, чэрпалі мы ад гэтай сьвятыні для сябе бадзёрасьць духу і ішлі на далейшае зьдзяйсьненьне цяжкага, але дабрадатнага подзьвігу Вялікага посту.

Бо перад вачамі нашымі ляжыць для поўнай глыбокай пашаны і цалаваньня Крыж Гасподні, сіла якога часта услаўляецца ў царкоўных малітвах і гімнах; то я жадаю, дарагія браты і сёстры, сказаць вам некалькі слоў пра ягоную сілу, месца ў нашым праваслаўным жыцьці. Калі думаем пра Сьвяты Крыж Гасподні, то зь аднаго боку усюды бачны яго дзіўную сілу і не ведаем на чым спыніцца, які выпадак узяць для прыкладу жыватворчай сілы Крыжа, яго вечнага месца ў справе нашага выратаваньня.

АКАФІСТ УСІМ ЗВЫШГОДНЫМ АЙЦАМ НАШЫМ КІЕВА–ПЯЧОРСКІМ

Кандак 1

Богам абраны хор і сабор прыгожы, айцы нашы Кіева–Пячорскія, шматлікіх цудаў крыніца, манаскага подзьвігу ў Кіеўскае Русі першыя настаўнікі, мы вам, праз душэўнае жаданьне, імкнёмся прынесьці пахвальны сьпеў. Вы ж, маючы адвагу прад заснавальнікам подзьвігу Хрыстом і Богам нашым, маліцеся Яму, молім вас, каб ад усялякай бяды і скрухі былі мы вызвалены, каб з падзякай сьпявалі Вам: Радуйцеся, усе звышгодныя айцы нашы Кіева – Пячорскія, усясьветныя сьвяцільнікі, вялікія і ўсяслаўныя цудатворцы.

Ікас 1

Жыцьця падобнага анёльскаму пажадалі вы, айцы богамудрыя, мітусьню сьвету адкінуўшы, у пячорах цёмных і цесных пасяліліся, дзе працу вялікую і подзьвігі зьдзяйсьнялі, каб Хрыста праславіць, таму і чуеце, ад нас грэшных і нямоглых, такі сьпеў:

Радуйся, Антоні, стрыманьня, зьмераньня, послуху і маўчаньня прыклад, моцны шчыт веры праваслаўнай.

Радуйся, Феадосій, манахаў пахвала; радуйся, манастыра твайго надзвычайнае ўпрыгожаньне.

Радуйся, Міхайла, наш першы архіпастыр і настаўнік; радуйся, веры Хрыстовай стараны насаджальнік і паганства зьнішчальнік.

Радуйся, Прохар, цудатворца дабрашчасны, ты хлебам з белены ды сольлю з попелу галодных нагадаваў.

МАЛІТВА ЗА БЕЛАРУСКІ НАРОД

Сёньня над нашае Бацькаўшчынай хмары, бо перасьледуюецца і зьнішчаецца ўсё лепшае, усё самае сьветлае, што ёсьць на нашае Беларускае зямлі.... Стан беларусаў на Беларусі найлепш ілюструе апавяданьне ў аднаго афонскага манаха: "Падчас наведвання Афона адзін зняможаны вернік падышоў да іераманаха і папрасіў памаліцца за палітзняволеных сваёй краіны. Пры гэтым ён абавязкова прасіў памянуць па невялікім спісе кожнага з іх.
Іераманах уважліва паглядзеў на яго, вярнуў паперку зь імёнамі, і адмовіўся выканаць просьбу. Пілігрым разгубіўся: “Чаму, ойча? Вось жа аркуш з імёнамі...”
Святар з сумам растлумачыў: “Мне не хопіць жыцця, каб пералічыць па імёнах УСІХ ЖЫХАРОЎ ТВАЁЙ КРАІНЫ. Бо там, дзе чалавек не мае свабоды, дзе нехта прысвоіў сабе права адзінаасобна вырашаць іхнія лёсы — там зняважаная воля Госпада нашага, і ўсе вы зняволеныя. Проста большасць жыхароў тваёй краіны гэтага яшчэ не разумее...."

Таму памолімся, браты і сёстры, за нашу краіну - Сьвятую Беларусь:


Выратуй, Гасподзь, народ Свой і выратуй мяне.

Але калі не выратуеш народ Твой, а выратуеш мяне, я і ў раю буду як ў вязьніцы цёмнай.

Пачуй, Гасподзь, малітву сьвятых і праведнікаў Тваіх, сьвяціцеля Кірылы і сьвятой маці нашае Еўфрасіньні, ды грэшнікаў народу Твайго выратуй, разам са мной, грэшным і нямоглым.

Як Ты выратоўваў Ерусалім ад бязбожніка і крыўдаў, так выратуй і Беларусь ад згубы нягоднага, ды апяюць усе выратаваньне ад Цябе, а не ад чалавека.