Сьвяціцель Мікалай Сэрбскі: Тлумачэньне малітвы “Ойча наш…”

У гэтай невялікай кніжачцы даецца вельмі важнае для хрысьціяніна тлумачэньне малітвы Гасподняй — той малітвы, якой Гасподзь наказваў Сваім вучням зьвяртацца да Нябеснага Айца. Не усе вернікі досыць добра разумеюць яе сэнс. Шматлікія сьвятыя айцы тлумачылі гэту галоўную новазапаветную малітву. Тлумачэньне сьвяціцеля Мікалая Сэрбскага — адно зь лепшых і найболей набліжана да сучаснага чытача. Рэкамэндуецца як для тых, хто нядаўна прыйшоў да веры, так і для тых, хто даўно вызнае Праваслаўе.

Ойча наш…

Калі нябёсы грамыхаюць, а акіяны равуць, яны клічуць Цябе: Гасподзь Саваоф наш, Уладыка сілаў нябесных!

Калі падаюць зоркі, і зь зямлі вырываецца полымя, яны кажуць Табе: Творца наш!

Калі вясной кветкі раскрываюць бутоны, а жаваранкі зьбіраюць сухія травінкі, каб пабудаваць гняздо для сваіх птушанят, яны сьпяваюць Табе: Гасподзь наш!

А калі я ўздымаю вочы да пасада Твайго, то шапчу Табе: Ойча наш!

Быў час, доўгі і жахлівы час, калі і людзі называлі Цябе: Гасподзь Саваоф, альбо Творца, альбо Спадар. Да, тады чалавек адчуў, што ён ёсьць толькі тварэньне сярод тварэньняў. Але зараз, дзякуючы Твайму Адзінароднаму і Вялікаму Сыну, мы вывучылі Твае сапраўднае імя. Таму і я, разам зь Ісусам Хрыстом, рашаюся клікаць Цябе: Ойча!

Калі я клічу Цябе: Уладыка, я ў страху падаю ніц прад Табой, як слуга ў натоўпе слуг.

Калі я клічу Цябе: Творца, як аддаляюся ад Цябе, як ноч аддзяляецца ад дня альбо як ліст адрываецца ад дрэва.

Калі я гляну на Цябе і прамоўлю Табе: Спадар, то я – як камень сярод каменьня альбо вярблюд сярод вярблюдаў.

Але калі я адчыню вусны і прашапчу: Ойча, месца страху зойме любоў, зямля быццам зробіцца бліжэй да неба, і я пайду гуляць з Табой, як зь сябрам, па саду гэтага сьвету і разьдзялю славу Тваю, Тваю сілу, Твае пакуты.

Ойча наш! Ты Ойча для нас усіх, і я прынізіў бы і Цябе, і сябе, калі б назваў Цябе: Ойча мой!

НЯДЗЕЛЯ ЖАНЧЫН–МІРАНОСІЦ

мітрапаліт Антоні (Суражскі)

У імя Айца, і Сына, і Сьвятога Духа.

Сёньня мы сьвяткуем як бы сьвята пэўнасьці. У Крыжа Госпада стаяла Боская Маці і апостал Ян; усе іншыя вучні уцяклі. Але наводдаль ад Крыжа стаялі жанчыны–міраносіцы, тыя, якія ішлі за Ім на працягу усяго Ягонага служэньня. І калі памёр Гасподзь, два чалавека, пры жыцьці Яго не якія сьмелі заявіць, што яны Яго вучні, знайшлі ў сабе мужнасьць, якой тады не мелі апосталы, пайшлі да Пілят прасіць цела Ісуса, і пахавалі Яго. Гэта былі Іосіф Арымафэйскій і Нікадзім, які таемна да Яго уначы прыходзіў.

АКАФІСТ СЬВЯТОМУ ВЕЛІКАМУЧАНІКУ ГЕОРГІЮ ПЕРАМОЖЦУ

Кандак 1

Абранаму ваяводзе і пераможцу Георгію складзем праслаўленьне, як малітоўніку нашаму і хуткаму памагатаму: Ты ж, сьвяты велікамучанік, як маючы адвагу прад Госпадам, ад усялякіх бед нас вызвалі, ды засьпяваем табе: Радуйся, Георгій, вялікі пераможца.

Ікас 1

Ангелаў Творца і ўсяго стварэньня стваральнік, паказаў цябе Царкве Сваёй веры абаронцам, і за веру непераможнага пакутніка, заклікае нас, за подзьвігі пакуты тваёй праслаўляць цябе, сьвяты Георгій, так:

Радуйся, да канца Ісуса Сына Боскага палюбіўшы; радуйся, за імя Ягонае зь любоўю душу сваю паклаўшы.

Радуйся, спавядальнік ад Бога пакліканы; радуйся, падзьвіжнік Боскай міласьцю праслаўлены.

Радуйся, анёлаў сужыцель; радуйся, роўны прарокам у славе.

Радуйся, Георгій, вялікі пераможца.

СЛОВА I НА ПАСХУ. СЬВЯЦІЦЕЛЬ ЛЕЎ ВЯЛІКІ (V ст.)

1. Умілаваныя, у апошняй пропаведзі, наколькі магу судзіць, я належным чынам пераканаў вас удзельнічаць у крыжы Хрыстовым, каб само жыцьцё вернікаў мела ў сабе велікодную таямніцу і услаўлялася норавамі тое, што шануецца на сьвяце. А наколькі гэта карысна, вы выпрабавалі самі і дзякуючы свайму самаахвяраваньню пазналі, якую карысьць дастаўляюць душы і целу працяглыя пасты, частыя малітвы і шчодрыя міласьціны. Сапраўды, няма, мабыць, нікога, хто не атрымаў бы карысьць ад гэтага практыкаваньня і не набыў бы ў глыбіні сваёй душы нешта такое, пра што ён па праве мог бы пацешыцца. Але гэты здабытак варта захоўваць з пільнай строгасьцю, каб з—за паслабленьні нашых прац нянавісьць сатаны не выкрала тое, што даравала Боская мілата, і не прывяла да бязьдзейнасьці.

“СТАЎРОАНАСТАСІМА” – КРЫЖАЎВАСКРЭСНЫЕ СЛОВЫ. АБ УВАСКРЭСЕНЬНІ

Звышгодны Сімяён Новы Багаслоў

Браты і айцы, прыйшоў Вялікдзень, радасны дзень Уваскрэсеньня Хрыстова, чыньнік усякай радасьці і весялосьці, якія перажываюцца або адзін раз у год, або кожны дзень і увесь час – тымі, хто спасьцігае таямнічы сэнс сьвята. Радасьць і весялосьць прыйшлі і напоўнілі нашы сэрцы, вызваляючы ад прац годнага посту, удасканальваючы і суцяшаючы нашы душы.

Падзякуем жа Госпаду, Які вывеў нас зь мора посту і правёў з радасьцю да прыстані Свайго уваскрэсеньня.

Давайце досьледны, у чым складаецца таямніца уваскрэсеньня Хрыста і Бога нашага, якое зьдзяйсьняецца неспасьціжным чынам з тымі, хто гэтага жадае, як Хрыстос хаваецца ў нас, як у труне, і як злучаецца зь нашымі душамі і уваскрасае, уваскрасаючы і нас.

СЛОВА НА СЬВЯТУЮ І ВЫРАТАВАЛЬНУЮ ПАСХУ

Сьвяціцель Рыгор Ніскі

Праўдзівы супакой суботы, які атрымаў Боскае дабраслаўленьне, якім Гасподзь спачыў ад спраў Сваіх, для выратаваньня сьвету суботніх скасаваньнем дзейнасьці сьмерці, ужо канчаецца, выявіўшы асаблівую мілату і позіркам, і слыху, і сэрцу пасрэдніцтвам усяго таго, што пры зьдзяйсьненьні сьвята мы бачылі і чулі, ад чаго атрымалі сардэчную радасьць. Бо тое, што бачылі мы вачамі, было сьвятло, сьвяціўшы нам у ночы палымяным воблакам ад лямпад; слова, у працяг гэтай ночы апавяшчаючы слых псальмамі, і сьпевамі, і песьнямі духоўнымі і уліваючы ў душу праз слых як бы нейкі струмень радасьці, напаўняла нас добрымі надзеямі; а сэрца, радасна суцяшаючыся тым, што мы чулі і бачылі, захоўвала ў сабе невымоўную асалоду. Бачнае скіроўвала яго да нябачнага, так што дабрадзейства гэтага спачынку, умацоўваючы невымоўную надзею на тое, што прыгатавана нам, служыць выявай тых выгод, якія “ня бачыла таго вока і ня чула вуха, і ня ўзыходзіла тое ў сэрца чалавека” (1 Кар 2:9).

ВЯЛІКОДНАЕ ПАСЛАНЬНЕ ПРАДСТАЯЦЕЛЯ УКРАІНСКАЕ АЎТАКЕФАЛЬНАЕ ПРАВАСЛАЎНАЕ ЦАРКВЫ

Прысьвятыя уладыкі, годныя айцы, упадабаныя ў Хрысьце браты і сёстры, верныя дзеці Сьвятой Украінскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы,

Хрыстос Уваскрэс!

Ад шчырага сэрца вітаю ўсіх Вас зь вялікім і выратавальным сьвятам Хрыстовага Уваскрэсеньня, зрабіўшага крапкай адліку для новага часу ў жыцьці чалавецтва. “Той, хто пазнаў таямніцу Хрысты і магілы, ведае падставу ўсіх рэчаў”, піша звышгодны Максым Спавядальнік. І сапраўды, зразумець хто мы, навошта жывём і куды крочым – магчыма толькі помнячы аб гэтым дзівосным сьведчаньні Боскай любові. Чалавек жыве ў велізарным сьвеце, параўнальна зь якім ён ёсьць пясчынкай. Жыве як сьмяротная істота, жыве ў сьвеце, якой цяжка назваць справядлівым. Аднак, кожны зь нас, хто ведае аб увасабленьні. Сьмерці і Ўваскрашэньні Выратавальніка, не адчувае сябе згубленым альбо ашуканым лёсам. Мы ведаем, што не загублены ў сусьвеце, ведаем, што не зважаючы на несправядлівасьць і сьмерць, якія да сёньня пануюць у гэтым сьвеце – яны пераможаны, а шлях да несьмяротнасьці і паўнаты жыцьця адкрыты. Уваскрэсеньнем зь мёртвых Выратавальніка засьведчана, што кожны зь нас нарадзіўся не для таго, каб мучацца і памерці, а дзеля радасьці ў Госпадзе і вечнага жыцьця.

ВЕЛІКОДНАЕ ПАСЛАНЬНЕ СУСЬВЕТНАГА ПАТРЫЯРХА КАНСТАНТЫНОПАЛЬСКАГА ВАРФАЛАМЕЯ

+ Варфаламей

Боскай ласкай

Архіяпіскап Канстантынопалю – Новага Рыму

і Сусьветны Патрыярх

Усей Царкве Мілата, Мір і Міласьць ад Хрыста Выратавальніка

Уваскрэслага ў Славе

Упадабаныя дзеці ў Госпадзі!

Зноў, у духу радасьці і міру, мы зьвяртаемся да Вас зь сьветлым і поўным надзеі прывітаньнем: Хрыстос Уваскрэс!

Выклікі і падзеі нашага часу могуць выглядаць так, быццам яны не адпавядаюць урачыстасьці нашага прывітаньня. Прыродныя катаклізмы выкліканыя землятрусамі і цунамі, разам зь магчымасьцю атамнай катастрофы і чалавечых ахвяр ад вайсковых канфліктаў і тэрарыстычных актаў, паказваюць наш сьвет поўным пакут і мучэньняў, чыньнікам якіх ёсьць прыродныя і духоўна злыя сілы.

Разам з тым, Уваскрэсеньне Хрыста ёсьць сапраўды праўдзівым і даруе веруючым хрысьціянам упэўненасьць, а для ўсяго чалавецтва магчымасьць – перажыць неспрыяльныя наступствы стыхійнага ліха і сапсаванай духоўнасьці.

КАНОН ВЯЛІКАЙ СУБОТЫ

тон 6

Твор звг. Касьмы Манумскага, Марка, япіскапа Ідруіцкага і манашкі Касіі. Ірмасы сьпяваем двойчы, трапары на 12. У канцы кожнай песьні сьпяваецца ірмас.

Песьня 1

Ірмас: Хваляю марскою / Накрыўшага ў старажытнасьці / прасьледаваўшага ката / пахавалі пад зямлёю / дзеці Ім выратаваных; / але мы, як юныя дзевы, / Госпаду засьпяваем: / бо хвалебна Ён праславіўся.

Гасподзь, Божа мой! / Адыходны сьпеў / і надмагільную песьню апяю Табе, / пахаваньнем Сваім уваходы жыцьця мне адчыніўшаму, / і сьмерцю сьмерць і пекла зваяваўшаму.

У вышыні на пасадзе / і унізе ў труне, / надсьвецкія і падземныя істоты, / сузіраючы Цябе, Выратавальнік мой, / хісталіся пры забойстве Тваім; / бо найвышэй розуму Ты зьявіўся мёртвым, / жыцьця Першакрыніца.

Каб Тваёю славаю / усё напоўніць, / Ты сышоў у найглыбокія месцы зямлі; / бо не схавалася ад Цябе / існасьць мая, тое, што ў Адама, / і, пахаваны, Ты абнаўляеш / мяне, спарахнелага, Чалавекалюбца.

ВЯЛІКАЯ СУБОТА

мітрапаліт Антоні (Суражскі)

Бывае, што пасьля доўгай, пакутлівай хваробы памірае чалавек; і труна яго стаіць у царкве, і, пазіраючы на яго, мы пранікаемся такім пачуцьцём супакою і радасьці: прайшлі пакутлівыя дні, прайшла пакута, прайшоў перадсьмяротны жах, прайшло паступовае выдаленьне ад блізкіх, калі гадзіну за гадзінай чалавек адчувае, што ён сыходзіць і што застаюцца за ім на зямлі любімыя.

А ў сьмерці Хрыстовай прайшло і яшчэ самае страшнае – тое імгненьне Богапакінутасьці, якое прымусіла Яго ў жаху выклікнуць: Божа Мой, Божа Мой, навошта Ты Мяне пакінуў?..