Чаму ЎАПЦ жадае пад амафор Канстантынопалю?

Украінская П\Аўтакефальная Праваслаўная Царква назвала адным з галоўных сваіх прыярытэтаў уваходжаньне ў супрычасьце зь Сусьветным патрыярхатам, гэта значыцца вяртаньня аб амафор Канстантынопаля. Кіраўнік УАПЦ мітрапаліт Мяфодзій распавёў Бі-Бі-Сі аб магчымасьць аб’яднаньня ўкраінскага праваслаўя і аб сваіх намеры аб’яднацца з Канстантынопалем.

Бі-Бі-Сі: Чаму ў апошніх намаганьнях ёсьць спроба вярнуцца пад амафор Канстантынопаля?

Мітрапаліт Мяфодзій: Працягам тысячагадовай гісторыі мы заўсёды былі з Канстантынопалем, ён наша маці, ён нас заснаваў і ён аб нас клапаціўся. Мы 18 гадоў шукалі шляхі, каб неяк легалізаваць нашу Царкву, каб увайсьці ў праваслаўны сьвет, каб былі нармальныя кантакты, каб мы мелі магчымасьць сьведчыць, што жадае наша Царква. Таму што мы як у цямніцы, нас уціскаюць, не даюць аніякай інфармацыі.

Мы не жадаем зрабіцца часткай Канстантынопаля, мы жадаем на час увайсьці, каб легалізавацца, прыняць кананічнасьць, каб мець магчымасьць зносіцца з праваслаўным сьветам. Найперш мы зараз просім шырокую аўтаномію. Мы жадаем жыць сваім жыцьцём, але каб нас прадстаўляў і абараняў Сусьветны патрыярх. Вы ведаеце, што ў нас вельмі моцны сусед зь Масквы, які не вельмі будзе зь намі цырымоніцца.

Бі-Бі-Сі: Як гэты працэс, гэта значыць пераход пад руку Канстантынопаля, магчыма ўспрымаць на фоне перамоў аб аб’еднаньні праваслаўных Цэркваў ва Ўкраіне? Пры тым, што маскоўская праваслаўная царква пачынае перамоўны працэс з праваслаўнай царквой кіеўскага патрыярхату, і што размовы аб магчымым узьяднаньні ўкраінскіх праваслаўных цэркваў кожны раз гучнейшыя, як гэта магчыма супаставіць? Ці не супярэчыць тое, што робіць Ваша Царква гэтаму магчымаму ўзьяднаньню ўкраінскіх праваслаўных цэркваў?

Мітрапаліт Мяфодзій: Вы ведаеце, Уладыка Філярэт першы раз сустрэўся, але мы ўжо вядзем ужо амаль дзесяць гадоў афіцыйныя перамовы, яны ў нас легалізаваныя, і Сынод Украінскай Праваслаўнай Царквы прыняў гэта да ведама, у нас ёсьць камісіі для перамоў на ўзроўні япіскапату, а там пакуль што аніякіх перамоў няма, гэта была першая сустрэча. Я рады, што яны здолелі сесьці за адзін стол, але інакш трэба па хрысьціянскі ставіцца адзін да аднаго. Ніколі ў жыцьці не будзе перашкаджаць тое, што мы будзем у Канстантынопалі.

Бі-Бі-Сі: Ці азначае Ваш такі адказ на тое, што магчыма пачынаюцца перамовы аб узьяднаньні паміж УПЦ КП і МП тым, што Вы скептычна ацэньваеце магчымасьць узьяднаньня?

Мітрапаліт Мяфодзій: Пакуль што аніякіх перамоў няма, і ў найблізкім часе нічога не будзе, пазыцыя ўладыкі Філярэта на столькі цьвёрдая, што аніякай там талерантнасьці няма. Ён толькі са сваёй кропкі зору ўсё бачыць, ён ніколі не саступіць. Мы ведаем гэта зь сваіх асабістых перамоў зь Уладыкам. Мы ішлі на ўсе саступкі. А ў канцы ад яго пачулі: “Хто Вы такія? Мы – кажух, а вы – гузік на кажусе”. І на гэтым ўсё скончылася

Бі-Бі-Сі: Патлумачце калі ласка ў чым праблема таго, што некаторыя людзі ва Ўкраіне кажуць, што галоўная праблема не ў рэлігіі, не ў веры, не ў цэрквах, а проста ў тым, што царкоўныя кіруючыя мужы змагаюцца за тое, хто будзе найгалоўным, гэта значыцца: два ўкраінца – тры гэтмана?

Мітрапаліт Мяфодзій: Вы правільна кажаце, што ўся віна ў нас саміх. Ніхто не хоча адзін аднаму саступіць. Але патрэбна зразумець, асабліва Ўладыку Філярэту, што без часьціны, якая ёсьць зараз Украінская Праваслаўная Царква Маскоўскага Патрыярхату ніякай аўтакефаліі немагчыма. Я лічу, што калі мы ўсе зьяднаемся, а гэта будзе так, жадаем мы таго, альбо не жадаем, тады магчыма будзе абіраць аднаго патрыярха, кананічнасьць якога ўсе будуць вызнаваць. Я думаю, што трэба цярпліва пачакаць і неўзабаве яно ўсё зьменіцца.

Богдан Цюпін / Бі-Бі-Сі, Лёндан

http://uaoc.net/?p=3051

УАПЦ ЗАДАВОЛЕНА ПЕРАМОВАМІ З ПРАДСТАЎНІКАМІ КАНСТАНТЫНОПАЛЬСКАГА ПАТРЫЯРХАТУ

Вынікі перамоваў Украінскае Аўтакефальнае Праваслаўнае Царквы зь дэлегацыяй Сусьветнага Патрыярхату перабольшылі ўсе спадзяваньні ЎАПЦ. Аб гэтым у інтэрв’ю Радыё Свабода заявіў кіраўнік УАПЦ мітрапаліт Мяфодзій. “У пачатку лістападу будзе сьвяты сынод Канстантынопальскае Царквы, а ў канцы лістападу зьбяруцца прадстаўнікі праваслаўя, дзе будзе вырашацца пытаньне, як надаваць аўтаномію альбо аўтакефалію”, – сказаў мітрапаліт. Адначасна ён заявіў, што ЎАПЦ не жадае новага ілжэпатрыярхату ва Ўкраіне. “Я магу прад усёй Украінай сказаць: я ніколі, пакуль жывы, не дазволю, каб яшчэ нейкі зьявіўся ў аўтакефальнае царкве патрыярх,” – сказаў мітрапаліт Мяфодзій.

Днямі сьпецыяльная дэлегацыя Канстантынопальскага патрыярхату знаходзілася ў Кіеве і сустракалася зь кіраўнікамі ўсіх украінскіх праваслаўных цэркваў. Сьвяты сынод Сусьветнага патрыярхату прыслаў сваіх прадстаўнікоў у адказ на зварот япіскапаў УАПЦ з просьбай далучыць гэтую непрызнаную ўкраінскую аўтакефалію да Сусьветнага патрыярхату на правах аўтаноміі.

Раней, адказваючы на пытаньні Радыё Свабода, патрыярх УПЦ КП Філярэт заявіў, што асьцярожна ставіцца да прагненьня ЎАПЦ. “Не можа быць украінскае царквы падзеленай паміж трама патрыярхатамі: Кіеўскім, Маскоўскім і Канстантынопальскім. Не патрэбна Ўкраіну разрываць на часткі”, – заявіў Філярэт

Матар’ял Радыё Свабода

http://uaoc.net/?p=3045

СПАЧЫН СЬВЯТОГА АПОСТАЛА І ЭВАНГЕЛІСТА ЯНА БАГАСЛОВА

Сьвяты апостал і эвангеліст Ян Багаслоў быў сынам Зевядэя і Саламіі - дачцы сьвятога Іосіфа Заручанага. Адначасова са сваім старэйшым братам Якавам ён быў закліканы Госпадам нашым Ісусам Хрыстом у лік Сваіх вучняў на Генісарэцкам возеры. Пакінуўшы свайго айца, абодва брата рушылі усьлед за Госпадам.

Апостал Ян быў асабліва любімы Выратавальнікам за ахвярную любоў і цнатлівую чысьціню. Пасьля свайго прызначэньня апостал не раставаўся з Госпадам і быў адным з трох вучняў, якіх Ён асабліва наблізіў да Сабе. Сьвяты Ян Багаслоў прысутнічаў пры уваскрашэньні Госпадам дачкі Іяіра і быў сьведкай Ператварэньні Госпада на Фаворы. Падчас Таемнай Вячэры ён ляжаў побач з Госпадам і па знаку апостала Пятра, прытуліўшыся да грудзей Выратавальніка, спытаў імя здрадніка. Апостал Ян крочыў за Госпадам, калі Яго, зьвязанага, загадай з Гэфсыманскага саду на суд беззаконных першасьвятароў Ганны і Каяфы, ён жа знаходзіўся ў двары архірэйскім пры допытах свайго Боскага Настаўніка і неадступна ішоў за Ім па Хросным шляху, смуткуючы усім сэрцам. У падножжа Крыжа ён плакаў разам з Боскай Маці і пачуў зьвернутыя да Яе зь вышыні Крыжа слова Укрыжаванага Госпада: “Жанчына, гэта сын Твой” і да яго: “Гэта Маці твая” (Ян. 19:26-27). З гэтага часу апостал Ян, як любячы сын, клапаціўся аб Усясьвятой Дзеве Марыі і служыў Ёй да Яе Усьпеньня, нікуды не адлучаючыся зь Ерусаліму. Пасьля Усьпеньня Боскай Маці апостал Ян, па выпаўшаму яму жэрабю, накіраваўся ў Эфэс і іншыя Малаазійскія гарады для пропаведзі Эвангельля, узяўшы зь сабой свайго вучня Прохара. Яны адправіліся ў шлях на караблі, які патануў падчас моцнай буры. Усе вандроўцы былі выкінутыя на сушу, толькі апостал Ян застаўся ў марской бездані. Прохар горка рыдаў, пазбавіўшыся свайго духоўнага айца і настаўніка, і пайшоў у Эфэс адзін. На чатырнаццаты дзень шляху ён стаяў на беразе мора і убачыў, што хваля выкінула на бераг чалавека. Падышоўшы да яго, ён пазнаў апостала Яна, якога Госпад захоўваў жывым чатырнаццаць дзён у марской глыбіні. Настаўнік і вучань адправіліся ў Эфэс, дзе апостал Ян няспынна прапаведаваў язычнікам аб Хрысьці. Яго пропаведзь суправаджалася шматлікімі і вялікімі цудамі, так што лік паверыўшых павялічвалася з кожным днём. У гэты час пачалося ганеньне на хрысьціян імпэратара Нэрона (56 - 68). Апостала Яна адвялі на суд у Рым. За спавяданьне веры ў Госпада Ісуса Хрыста апостал Ян быў прысуджаны да сьмерці, але Госпад захаваў Свайго выбраньніка. Апостал выпіў прапанаваную яму чару са сьмяротным ядам і застаўся жывым, затым выйшаў цэлым з катла з кіпячым алеем, у які быў кінуты па загадзе ката. Пасьля гэтага апостала Яна паслалі ў зьняволеньне на выспу Патмас, дзе ён пражыў шмат гадоў. Па шляху да месца ссылкі апостал Ян зьдзейсьніў шмат цудаў. На высьпе Патмас пропаведзь, якая суправаджалася цудамі, прыцягнула да яго усіх жыхароў выспы, якіх апостал Ян адукаваў сьвятлом Эвангельля. Ён выгнаў шматлікіх нячысьцікаў з паганскіх капішчаў і вылечыў вялікае мноства хворых. Вяшчуны рознымі злымі насланьнямі аказвалі вялікі супраціў пропаведзі сьвятога апостала. Асабліва запалохваў усіх напышлівы вяшчун Кінапс, хваліўшыся тым, што давядзе да згубы апостала. Але вялікі Ян – Сын Грамоў, як назваў яго Сам Госпад, сілай дзейснай праз яго мілаты Боскай разбурыў усе хітрыкі злога, на якія спадзяваўся Кінапс, і ганарлівы вяшчун ганебна загінуў у марской бездані.

Апостал Ян адышоў са сваім вучнем Прохарам на пустынную гару, дзе наклаў на сябе трохдзённы пост. Падчас малітвы апостала гара завагалася, загрымеў гром. Прохар у страху зваліўся на зямлю. Апостал Ян падняў яго і загадаў запісваць тое, што ён будзе казаць. “Я ёсьць Альфа і Амэга, пачатак і канец, кажа Гасподзь, Які ёсьць, і быў, і прыйдзе, Усеўладны.” (Адкр. 1:8) – абвяшчаў Дух Божы праз сьвятога апостала. Так каля 67 году была напісаная Кніга Адкрыцьця (Апакаліпсіс) сьвятога апостала Яна Багаслова. У гэтай кнізе расчыненыя таямніцы лёсу Царквы і канца сьвету.

Пасьля доўгай спасылкі апостал Ян атрымаў волю і вярнуўся ў Эфэс, дзе працягваў сваю дзейнасьць, павучаючы хрысьціян сьцерагчыся ілжэнастаўнікаў і іх ілжэвучэньняў. Каля 95 гады апостал Ян напісаў у Эфэсе Эвангельле. Ён заклікаў усіх хрысьціян любіць Госпада і адзін аднаго і гэтым выканаць запаведзі Хрыстовы. Апосталам любові заве Царква сьвятога Яна, бо ён стала вучыў, што без любові чалавек не можа наблізіцца да Бога. У трох Пасланьнях, напісаных апосталам Янам, гаворыцца аб значэньні любові да Бога і блізкіх. Ужо ў глыбокай старасьці, пазнаўшы аб юнаку, сышоўшым з шляху праўдзівага і зрабіўшагася правадыром хеўры разбойнікаў, апостал Ян пайшоў шукаць яго ў пустэльню. Убачыўшы сьвятога старца, вінаваты стаў хавацца, але апостал пабег за ім і умольваў яго спыніцца, абяцаючы грэх юнака узяць на сябе, абы той павініўся і не губіў сваёй душы. Крануты цеплынёй любові сьвятога старца, юнак сапраўды павініўся і выправіў сваё жыцьцё.

Сьвяты апостал Ян спачыў у веку ста зь лішнім гадоў. Ён нашмат перажыў усіх астатніх відавочнікаў Госпада, доўга застаючыся адзіным жывым сьведкай зямных шляхоў Выратавальніка.

Калі надышло час адыходу апостала Яна да Бога, ён адышоў за межы Эфэсу зь сямю сваімі вучнямі і загадаў прыгатаваць для сябе ў зямлі крыжападобную магілу, у якую лёг, сказаўшы вучням, каб яны засыпалі яго зямлёй. Вучні з плачам цалавалі свайго любімага настаўніка, але, не рашыўшыся непаслухацца, выканалі яго наказ. Яны накрылі твар сьвятога палатном і закапалі магілу. Пазнаўшы аб гэтым, іншыя вучні апостала дашлі да месца яго пахаваньня і раскапалі магілу, але нічога ў ёй не знайшлі.

Кожны год зь магілы сьвятога апостала Яна 8-га траўня выступаў тонкі прах, які вернікі зьбіралі і вылечваліся ім ад хвароб. Таму Царква сьвяткуе памяць сьвятога апостала Яна Багаслова яшчэ і 8 траўня.

Госпад даў свайму каханаму вучню Яну і яго брату імя “сыноў грому” – весьніка страшнага ў сваёй ачышчальнай сіле нябеснага вагню. Гэтым самым Выратавальнік паказваў на палымяны, вагністы, ахвярны характар хрысьціянскай любові, прапаведнікам якой быў апостал Ян Багаслоў. Арол – знак высокага лунаньня Багаслоўскай думкі – іконаграфічны знак эвангеліста Яна Багаслова. Найменьне Багаслова Сьвятая Царква дала зь вучняў Хрыстовых толькі сьвятому Яну, тайнаму назіральніку Лёсаў Божых.

Трапар сьвятому эвангелісту і апосталу Яну Багаслову, тон 2

Апостал, Хрысту Богу палюбіўшыся / пасьпяшы вызваліць людзей, што апраўдацца няздольныя; / малітвы твае прымае Той, Хто цябе прыняў, / калі ты прыпаў на грудзі Яго. / Маліся Яму, Багаслоў, / каб зьнішчыў хмару варожую, што наганяе нас, / і падаў нам спакой і вялікую міласьць.

Кандак, тон 2

Хто здольны распавесьці аб велічы тваёй, цнота чыстая, / бо творыш цуды і падаеш вылячэньня, / і моліш за душы нашы, / як Багаслоў і сябра Хрыстовы

ХАРАКТАРЫСТЫКА ПРАВАСЛАЎНАГА МАНАСТВА

Архімандрыт Рыгор (Капсаніс),

ігумен сьвятога манастыра звг. Рыгора на Сьвятой Гары Афон

Χαρακτηρισμός τοῦ ὀρθoδόξου μοναχισμοῦ[i]

Ἀρχιμ.Γεώργιου (Καψάνη)

καθηγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ ὁσίου Γρηγορίου

Кранаючыся адносін сучаснага грамадзтва да інстытута манаства без сумневу можна канстатаваць наступны факт: для шматлікіх людзей манаства зьяўляецца незразумелым і выклікае раздражненьне. Чыньнік гэтага складаецца ў тым, што манаства зьяўляецца глыбока духоўным інстытутам, і яго немагчыма зразумець з пазыцыі людзей, пазбаўленых праваслаўнага духу жыцьця. Аднак і веруючыя людзі, калі ў іх адсутнічае сапраўдная праваслаўная набожнасьць, таксама не умеюць належным чынам аддаваць павагу манаству.

Я паспрабую прыкласьці усе высілкі да таго, каб вылучыць тыя асноўныя рысы і характарыстыкі праваслаўнага манаства, якія дапамогуць нам яго зразумець, а таксама паспрабую паказаць тыя адрозьненьні, якія існуюць паміж манаствам у розных рэлігіях, заснаваных на розных догматах.

А. Праваслаўнае манаства сыходзіць сваімі каранямі ў Сьвятое Пісаньне

Сьвятыя Старога запавету, такія як прарок Ільля і прарок Елісей, у сваім жыцьці захоўвалі цноту. Апошні з старазапаветных прарокаў, годны Папярэднік Госпада, Ян Хрысьціцель сваім аскетычным жыцьцём і змаганьнем з дэманамі ў пустэльні паклаў пачатак манаству і зьявіўся ў Царкве першым манахам.

Толькі ў Новым Запавеце цнота робіцца дабрадзейнасьцю. Сам Госпад казаў аб скапцах па духу (г.з. нявіньніках), што яны аскапілі сябе дзеля Царства Нябеснага. Цнота, па слове Госпада, зьяўляецца такім дарма Божым, які падаецца вельмі нешматлікім: “Не усё месьцяць слова гэтае, але каму дадзена”. (Мц. 19:11)

Вялікі апостал Павел кажа аб бясшлюбнасьці як аб сродку з дапамогай якога можна прысьвяціць сябе апостальскай дзейнасьці, і рэкамэндуе яго усім тым, хто захацеў бы цалкам прысьвяціць сябе служэньню Госпаду: “Бо жадаю, каб усе людзі былі як і я”. (1 Кор. 7:7)

Зьвяз апосталаў на чале са Хрыстом зьяўляецца самой першай з усіх абшчын Царквы.

У словах Госпада, Яго Апосталаў і Сьвятых мы знаходзім цвёрдае абгрунтаваньне манаскага подзьвігу і прысьвячэньні ў манахі: “І кожны, хто пакіне дамы, альбо братоў, альбо сёстраў, альбо бацьку, альбо маці, альбо жонку, альбо дзяцей, альбо землі дзеля імя Майго, атрымае ў сто разоў больш і ўспадкуе жыцьцё вечнае.” (Мц. 19:29). “Бо Царства Нябеснае падобнае на гаспадара дома, які выйшаў на досьвітку наняць работнікаў у вінаграднік свой.” (Мц. 20:1) Манахі зьяўляюцца тымі, хто прыкладае высілкі дзеля Царства нябеснага. Згодна Яну Лесьвічніку “манах ёсьць сталы прымус існасьці і неаслабнае захоўваньне пачуцьцяў”. Цярпеньне і ачышчэньне сэрца ад запалу, пост, абыякавасьць да грошаў, бескарысьлівасьць, малітва, любоў да братоў – гэтыя галоўныя дабрадзейнасьці манаха зьяўляюцца асаблівымі эвангельскімі дабрадзейнасьцямі. Няспынная малітва (1 Фэс. 5: 17), сузіраньне Бога і абагаўленьне таксама зьяўляюцца эвангельскімі падарункамі.

Такім чынам, праваслаўнае манаства і ёсьць то эвангельскае цяністае дрэва, якое паўзрастала з зерняў пропаведзі Хрыстова Эвангельлі.

Б. Праваслаўнае манаства зьяўляецца царкоўным інстытутам

Дрэва праваслаўнага манаства стала сілкуецца ад Царквы Хрыстовай. Праваслаўнае манаства не вышэй Цэрквы і не можа існаваць без Царквы. Яно жыве за рахунак той сілы, якая падаецца ў царкоўных Таямніцах, якой захоўваецца і мір Царквы.

З дапамогай канонаў, зацьверджаных Сусьветнымі саборамі, Царква, засьцерагла манаства ад рознага выгляду свавольства. Манаства падарыла Царкве хор сьвятых – звышгодных, мучанікаў, праведнікаў. Яно узбагаціла Царкву манаскім богаслужэньнем, манаскім статутам і усім тым, што яна з любоўю сабе засвоіла з манаства.

Ніяк нельга пагадзіцца з тым, што манаства нібы уяўляе сабой нейкае сховішча для асоб падазроных і небясьпечных для грамадзтва, сярод іншых дзівацтваў якога яшчэ і жаданьне адзіноты. Наадварот, духоўныя рысы, якое нясе ў сабе праваслаўнае манаства, зьяўляюцца выразам сьвятога памкненьня сяброў Царквы ў найвышэйшай духоўнасьці. Як кажа звг. Ян Лесьвічніка, “сьвятло манахаў ёсьць Анёлы, а сьвятло для усіх людзей – манаскае жыцьцё”.

В. Праваслаўнае манаства зьяўляецца ісіхасцкім – яно не накіравана да вонкавай дзейнасьці, у адрозьненьне ад заходняга манаства

Праваслаўнаму манаству як носьбіту эвангельскага праваслаўнага Паданьня чужое імкненьне да кантактаў з сьветам праз вонкавую дзейнасьць; яно імкнецца да ператварэньня сьвету праз пакаяньне, ачышчэньне ад запалу, малітву і удзел у таямніцах Царквы. З іх дапамогай манах адукоўваецца, асьвячаецца, абагаўляецца. Менавіта так – онталягічна, а не вонкава – зьмяняецца жыцьцё манаха. Менавіта так увесь чалавек зьвяртаецца да першапачатковага дабра, у ім аднаўляецца выява і падабенства Боскае.

Заходняе хрысьціянства і хрысьціяне, а значыць, і спароджанае імі манаства, не ведаюць у чым складаецца сэнс абагаўленьня чалавека, і займаюцца толькі маральным удасканаленьнем. Гэта адбываецца таму, што заходняе хрысьціянства не робіць адрозьненьні паміж Боскай сутнасьцю і Боскай энэргіяй, а значыць, не прызнае нярэчавую энэргію абагаўленьня чалавека. Вонкавая дзейнасьць заходняга манаства, выяўленая ў самых розных выглядах сацыяльнага служэньня, не дае яму магчымасьці распазнаць у сабе духоўную хваробу і гарачыню, у якой знаходзіцца чалавек, і па гэтым чыньніку манахі на Захадзе не вядуць барацьбу за ачышчэньне свайго сэрца, асьвету і асьвячэньне саміх сябе.

Праваслаўнае манаства, наадварот, з дапамогай сьвятога бязмоўя мае магчымасьць стала падкруціцца на ніву духоўнай працы (πράξη = κάθαρση; праца=ачышчэньню) у сталым сузіраньні Бога (асьвячэньні і асьвеце).

Знаходзячыся ў Богу і стане абагаўленьня манахі – прызнаная крыніца сьвятла для усяго чалавецтва. Тысячы людзей крочаць да іх за духоўнай дапамогай і малітвай аб выратаваньні сьвету. Досыць прывесьці ў якасьці прыкладу вялікага ісіхаста звг. Антонія, “малітоўніка аб дабрабыце і міры Сусьвету”.

Што жа датычыцца Ватыкану з яго цэзарапапіскімі памкненьнямі, то ён сваё панаваньне разглядае як уладу – у эканоміцы, у дыпляматыі, у ваеннай палітыцы; таму ў манаскім асяродзьдзі не лічыцца благім тонам палітычная і грамадзкая актыўнасьць, і шматлікія дзейныя манахі выкарыстоўваюцца папай у якасьці салдатаў для ажыцьцяўленьня яго мэт па усяму сьвету.

Я жадаў бы тут нагадаць, што добрай памяці архіяпіскап Серафім неяк зьвярнуўся да народа з такім пытаньнем: “Жадаў бы я вас спытаць: няўжо Ватыкан зьяўляецца Царквой?” Вядома ж, на Захадзе існуюць розныя віды манаства (напрыклад у Трапыстоне практыкуюцца ў маўчаньні). Але усе яны (за невялікім выключэньнем) адрозьніваюцца ад праваслаўнага манаства духам.

Для праваслаўнага манаха, які не толькі імкнецца да сузіраньня Крыжа і пакут Хрыстовых, але адначасова атрымлівае асьвячэньне ад сьвятла Ператварэньня і Уваскрэсеньня, не характэрна такая зьява як зьяўленьне на целе так званых сьцігматаў ран Хрыстовых. наадварот, жывучыя ў Богу праваслаўныя манахі успрымаюць вагонь Фаворскага Сьвятла, а з ім і славу будучыні і ужо зьявіўшагася Царства Боскага.

Г. Праваслаўнае ісіхасцкае манаства чужое сьвету, аднак яно не зьяўляецца антысацыяльнай зьявай або паўсьвецкай установай – наадварот, яго сацыяльная карысьць складаецца ў сутнасьці яго служэньня сьвету.

Адметнай асаблівасьцю праваслаўнага манаства зьяўляецца яго грамадзка-сацыяльная значнасьць. Уцякаючы ад міру, манах жыве сапраўдным грамадзкім жыцьцём, інакш кажучы, у зносінах любові з Богам і людзьмі. Такога яднаньня з Богам і людзьмі вельмі цяжка дасягнуць у сьвеце, паколькі грамадзтва абмежавана рознымі відамі парадку, умоўнасьцямі і вонкавымі грамадзкімі адносінамі. Каб здабыць яднаньне з Богам і людзьмі, манаху патрабуецца штодзённае дужаньне з дапамогай пакаяньня, подзьвігу цярпеньня, а таксама сталае ачышчэньне ад народжаных самалюбствам запалаў – галоўнай перашкоды на шляху да гэтай высокай мэты.

Сьвятыя айцы вельмі дакладна паказваюць на тое, што самалюбства не дае магчымасьці мець любові ні да Бога, ні да чалавека. Акрамя таго, самалюбства зьяўляецца коранем усякага зла. Нашы запалы перашкаджаюць нам у тым, каб правільна і непасрэдна бачыць Бога, чалавека і Боскія дарункі. Глядзець з запалам – гэта таксама, што мець хворы духоўны зрок, усё успрымаць у скажоным выглядзе. Сьвет выдатны, аднак мы глядзім на яго варожа – праз то зло, якое самі спараджаем. Як кажа звг. Язэп, “сьвет – гэта наш запал”.

Манах, які працуе над вызваленьнем ад запалу, бачным чынам чысьціць душу і мае магчымасьць глядзець на рэчы з вышыні чыстай набожнасьці. Таму ён можа выбудоўваць дакладныя адносіны з іншымі людзьмі і выкарыстаць рэчы па іх сапраўдным прызначэньні.

Суцэль відавочна,што манаскай абшчыне чужыя якія-небудзь пачуцьцёвыя станы і чалавечая сувязь (сяброўства, роднасныя сувязі, недуховая любоў), але уласьцівыя духоўныя станы, пададзеныя Сьвятым Духам за напружаную працу па ачышчэньні ад запалу. Калі хто не можа зьмясьціць у сваім сэрцы Бога і чалавека, значыць, ён напоўнены самалюбствам. Наколькі хто вызваляецца ад самалюбства, настолькі ў яго узрастае здольнасьць зьмясьціць Бога і свайго блізкага. Гэты дарунак набываецца манахам праз подзьвіг і барацьбу, па сіле пакут роўных праліцьцю крыві.

У тварэньнях Сьвятых Айцоў падзьвіжнікаў Праваслаўя мы знаходзім адзіна дакладнае вучэньне аб чалавеку – праваслаўную антрапалёгію і сацыялёгію. З асабістага досьведу барацьбы Сьвятыя Айцы спазналі, наколькі антысацыяльны сам чалавек, які жыве па запале, і наколькі грамадзк карысны чалавек вольны ад запалу і зьменены. Успомнім словы звг. Максым спавяданьніка: “Розум, прытуліўшыся да Бога і ў Ім знаходзячыся малітвай і любоўю, бывае мудры, добры, моцны, чалавекалюбчы, міласьцівы, велікадушны, і, проста сказаць, амаль усе Боскія уласьцівасьці ў сабе носіць. А які аддаляецца ад Яго і з рэчавымі прадметамі пасябраваўшы, аддаецца салодкалюбасьці, бывае або быдлячы, або зьвярок, ваюючы з людзьмі з-за гэтага”.

Адыход манаха ад сьвецкага жыцьця не азначае, што ён антысацыяльны, сапраўды таксама як і сьвецкасьць зусім не азначае сацыяльнасьць. У тым-то і цуд, што манахі, чужаючыся сьвету, адчыненыя для кожнага чалавека. Чаму жа яны успрымаюць любога з сьвету як выяву Боскую і як брата? Навошта яны, дабрадатныя і пасьпяховыя ў малітве, гатовыя падаваць суцяшэньне заблытаўшамуся і змарнеламу мітусьнёй чалавеку? Яны выпрабавалі на сабе сьвятаайцоўскую аксіёму: “Як што зрабілі вы гэта аднаму з братоў Маіх меншых, дык зрабілі Мне”. (Мц. 25:40)

Аб сацыяльным служэньні і той грамадзкай карысьці, якую нясуць манастыры, сьведчыць павялічыўшыся прыходзячы да іх струмень паломнікаў. Містычны бок любові манахаў да людзей адчыняецца ў іх няспыннай малітве за сусьвет. Наколькі мае посьпех манах у манаскім подзьвігу, настолькі узмацняецца і узгараецца яго малітва і жывых і нябожчыкаў. Старац Сілуян, нядаўна услаўлены ў хоры сьвятых, заўважаў: “Некаторыя кажуць, што манахі павінны служыць сьвету, каб яны не елкі народны хлеб дарма; трэба зразумець, у чым гэтае служэньне і чым манах павінен дапамагаць сьвету.

Манах – малітоўнік за увесь сьвет; ён плача за увесь сьвет, і ў гэтым галоўная яго справа.

Хто прымушае яго плакаць за увесь сьвет? Прымушае Госпад Ісус Хрыстос, Сын Божы. Ён дае манаху любоў Сьвятога Духа, і ад гэтай любові сэрца манаха заўсёды баліць аб народзе, таму што аддаў Сябе на хросную сьмерць. І Боская Маці той жа смутак аб людзях насіла ў сэрца сваім. І Яна, падобна Свайму умілаванаму Сыну, усім да канца жадала выратаваньня”.

Да людзей зьвернутыя і маюць велізарную сацыяльную значнасьць складаньня прп. Нікадзіма Сьвятагорца, перапіска старцаў Данііла Катунакскага і Іосіфа Пячорніка, гутаркі, споведзі і, вядома жа, пастырскае служэньне дабрашчасных старцаў Гаўрыіла Дзіанісіяціса, Філяфея Зервакаса, Амфілохія Макрыса, а таксама шматлікіх іншых падзьвіжнікаў і малітоўнікаў аб выратаваньні сьвету, іх прыклад цярплівага перанясеньня скрух і складаных пэрыядаў у жыцьці Царквы. усе яны пакорліва прымаюць ад людзей перасьлед, прыгнёт, выпрабаваньні і пры гэтым захоўваюць сваю любоў да людзей, сваё грамадзкае служэньне і клопат аб іх, сваю апостальскую пропаведзь і бацькоўскую дапамогу, як гэта, напрыклад, рабіла сьвятая Філяфея ў Афінах падчас турэцкай няволі, сьвяты Касьма Эталійскій, Папулакас і іншыя.

Ваявода Макрыяніс, згадваючы аб значэньні манаства ў народна-вызваленчай вайне, піша наступнае: "Былі цалкам спустошаныя усе манастыры і зьнішчаныя бедныя манахі ў тых месцах, дзе было паўстаньне, таму што менавіта манастыры былі першай апорай нашага паўстаньня. Турка насьцярожвала тое, што ў іх знаходзіліся склады пораху і усякага роду іншыя неабходныя для вайсковых дзеяньняў рэчы. Бедныя манахі пры несьлі сябе ў ахвяру, і большасьць з іх загінула падчас бітвы. Баварезі у Грэцыі, як Капучыні ў Еўропе, гэта ганіў, ён не разумеў таго, як сьціплыя і добрыя людзі, якія працавалі уласнымі рукамі, маглі на такое пайсьці, праводзіць гэтулькі часу ў бітве і працы, жыць у беднаце і ёсьць толькі хлеб... Баварезі у выніку зьнішчыў і разбурыў усе храмы манастыроў”[ii].

У 1821 г. манастыр сьвятой Лаўры заклікаў грэкаў да паўстаньня і удзелу ў вызваленчай вайне, і гэта – гістарычны факт. Вядома таксама, што ісіхасцкае праваслаўнае манаства зьяўляецца знакам захаваньня праваслаўнай веры;менавіта яму грэцкі народ абавязаны тым, што падчас турэцкай няволі і ў іншыя цяжкія пэрыяд гісторыі была захаваныя нацыянальная мова, нацыянальная культура і праваслаўны дух народу.

На шляху сацыяльнага служэньня манах пераадольвае вялікія цяжкасьці. Само служэньне патрабуе доўгага і бесьперапыннай барацьбы. Без яе, як і без мілаты Боскай, не зжыць самалюбства і, такім чынам, не здабыць сацыяльнай значнасьці.

Праваслаўныя кіновіі – манастыры агульнага жыцьця з іх адыходам ад сьвіцкага і адмысловым укладам жыцьця – зьяўляюцца духоўнымі цэнтрамі, што выпраменьваюць сьвятло Праваслаўя, і прызначаны для зносін у Хрысьце. Дакладна таксама і кожны асьвячоны манах, і кожны верны хрысьціянін становіцца цэнтрам яднаньня людзей у веры, стаяньні ў ісьціне ў маштабе грамадзкім.

***

Калі дазволіце, я прапаную вам пахвальнае слова манаству вялікага айца Царквы сьвц. Апанаса, архібіскупа Александрыйскага.

“Здарылася так, што манастыры распаўсюдзіліся і пакрылі горы (Эгіпту); яны апявалі боскія сьпевы і псалтыр, загадай сур'ёзныя гутаркі, пасьціліся, праводзілі час у малітве, услаўлялі надзею будучыні стагодзьдзі і дзеялі літасьць, любоў і усё тое, што прыносіць згоду ва усім. І было цалкам відавочна, што і увесь гэты хор, і кожны з яго нясе ў сабе набожнасьць і праваслўнасьць. І няма тамака ні нягоднасьці, ні ганебных, нічога такога, у чым можна было бы папракнуць, але усё напоўнена аскетызму, і усё падумваюць аб дабрадзейнасьці, так што усякі, хто бачыць манастыры і жывучых у іх у манаскім чыне, ускліча і кажа: “Як выдатныя дамы твае, Якаў, і шатры твае, Ізраілю! Нібы пакрытыя лясамі даліны, нібы сады пры рэках, нібы шатры, як вымавіў Госпад, як кедры пры водах”[iii].

---

[i] Ὅσιος Γρηγόριος? 1998, ἀριθμ. 23

[ii] ῾O πόνος τοῦ Μακριάννη, Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ἀθήναι 1893, σ. 12

[iii] Μ. Ἀθανάσιος, Βίος καὶ πολιτεῖα τοῦ ὁσίου Ἀντονίου, ΒΕΠΕΣ τ. 33, σ. 34

ЦІМАШЭНКА ПАДТРЫМАЛА КАНСТАНТЫНОПАЛЬ

Прэм’ер міністар Украіны Юлія Цімашэнка заявіла, што падтрымлівае ідэю заснаваньня ў Кіеве сталага прадстаўніцтва Канстантынопальскага Патрыярхату. На сустрэчы з канстантынопальскай дэлегацыяй пад старшынствам мітрапаліта Гальскага Эмануіла яна выславіла перакананасьць ў тым, што гэта “шляхетная справа атрымае ва Ўкраіне падтрымку ўсіх царкоўных канфэсій, усіх галін улады і прадстаўнікоў усіх палітычных сіл”, паведамляе прэс-служба Ўкраінскага ўраду. Прэм’ер таксама выступіла за аб’яднаньне праваслаўных краіны ў “адзіную памесную царкву”. На яе думку, працэс стварэньня такой царквы павінен адбывацца эвалюцыйна, без ціску, з боку ўлады.

Ідэю адкрыцьця ва Ўкраіне прадстаўніцтва Канстантынопальскага Патрыярхату вясной гэтага году агучыў прэзыдэнт краіны Віктар Юшчанка на сустрэчы з Патрыярхам Канстантынопальскім Варфаламеям у Стамбуле.

У адказ на гэта ў МЗС Турцыі падкрэсьлівалі, што Канстантынопальскі патрыярх не надзелены паўнамоцтвамі адчыняць свае прадстаўніцтва за межамі краіны, у тым ліку і ва Ўкраіне. Як вядома, турэцкая ўлада не вызнае Варфаламея І “Сусьветным Патрыярхам” (гістарычны тытул, які ўспадкаваны зь візантыйскіх часоў). Не згаджаюцца ў Турцыі і называць Патрыярха “Канстантынопальскім”, заўважаючы, што горада з такой назвай больш не існуе.

Спробы адчыненьня прадстаўніцтва Канстантынопальскага Патрыярхату ва Ўкраіне былі і раней. Так, яшчэ ў верасьні 2005 г. у Расейскай Царкве выказвалі зьдзіўленьне і занепакоенасьць у зьвязку зь інфармацыяй аб намеры адчыніць такія прадстаўніцтвы ў Кіеве і Львове.

http://uaoc.net/?p=3042

ХТО ЗЬБІЎСЯ СА ШЛЯХУ ДА ЦАРКОЎНАЙ ЕДНАСЬЦІ?

У прэс-службе Патрыярхіі ЎАПЦ назвалі чарговай правакацыяй апублікаваньне на афіцыйным сайце “УПЦ Кіеўскага Патрыярхату” тэксту, аб паказным пераходзе некалькіх сьвятароў УАПЦ у іншую юрысдыкцыю. “Паколькі ўсе магчымыя рэсурсы павялічэньня колькасьці КП даўно вычарпаны, то ў іх няма іншых спосабаў папаўненьня сваёй статыстыкі, апрача пэўных статыстычных маніпуляцый, ці маніпуляцый у сярэдзіне ўкраінскіх грамад іншых цэркваў. Для гэтага пойдуць найбольш агідныя, і няхрысьціянскія спробы”, – лічаць у прэс-службе ЎАПЦ.

Такія ўчынкі ёсьць досыць адметнымі менавіта ў час калі не дыялёгу, то хоць бы спробаў дыялёгу праваслаўных цэркваў Украіны. І калі яны спадзяваліся такімі “гарачымі” публікацыямі прынізіць УАПЦ – то, хочацца ўпэўніць усіх жаданых да падобнага роду навінак, што гэта дарэмна. Напраўду такія ўчынкі і публікацыі яскрава характарызуюць толькі ўнутраны стан і №міралюбныя” настроі саміх кіраўнікоў КП.

Мы не баімся згубіць асобныя парафіі альбо сьвятароў, як у свой час не пабаяліся і брутальнага і дзёрзкага крадзяжу Кіеўскім Патрыярхатам усёй нашай гісторыі. Усё ў руках Божых. Прыгадайце, як калішні мітрапаліт Філярэт называў нашу мову “сабачай”, а Царкву – “пятлюраўскай”. Як ён зьдзекаваўся з патрыярха Мсьціслава, а потым завочна яго “рэабілітаваў” калі гэта зрабілася выгодна ў асабістых інтарэсах. Няўжо мы пасьля гэтага зьніклі? Не! За дваццаць гадоў, што мінулі з часу трэцяга адраджэньня ЎАПЦ, наша царква толькі ўзмацнілася, а ў апошнія гады і ўзрасла колькасна і якасна. Мы ж памятаем сваю гісторыю, і хто ёсьць хто. Да гэтага заклікаем і ўсіх нашых братоў зь УПЦ КП.

У той жа час, таталітарызм Кіеўскага Патрыярхату прывёў да таго, што з боку гэта аб’яднаньне ўжо даўно не выглядае праваслаўным. Маючы зьнешнія асобныя праваслаўныя адзнакі ЎПЦ Кіеўскага Патрыярхату напраўду ёсьць цалкам самадастатковым, і фактычна сэктанцкім фармаваньнем. Усё выглядае так, што для кіраўнікоў УПЦ КП ключавую ролю мае не хада за Праваслаўем, не пошукі саборнасьці Царквы, не хрысьціянская ахвярнасьць і любоў, а сьляпое шанаваньне кіраўніка, і сьцьверджаньне любымі мэтадамі Кіеўскага Патрыярхату, як аднаго зь інструмэнтаў ягонай улады. І вось яскравае пацьверджаньне гэтых тэзаў маем, зрэшты, і сёньня.

Ёсьць усе падставы лічыць, што ўзгаданая публікацыя была неабходна Кіеўскаму Патрыярхату для супакаеньня саміх сябе. Ужо зрабіўся выразна зразумелым той факт, што пры найменшай спробе атрыманьня кананічнае незалежнасьці нашай Украінскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквой шансаў на сьветлыя пэрспэктывы будучага ў нашых братоў зь УПЦ КП няма. Відавочна, тамтэйшым найвышэйшым кіраўнікам зрабіліся вядомы факты аб жаданьні шматлікіх клірыкаў пакінуць менавіта Кіеўскі Патрыярхат. Але, паколькі палітыка і ўменьне маніпуляваць сьвядомасьцю гэта вельмі характэрны “канёк” асобных герархаў КП, яны вырашылі гуляць на “апераджэньне”. Вось і запусьцілі гэтую чарговую публікацыю.

Жадалася б зьвернуцца да ідэолягаў УПЦ КП зь заклікам калі ўжо не да хрысьціянскае любові, то хоць бы да элемэнтарнай разважлівасьці. Неўзабаве мы апублікуем на сайце “альтэрнатыўны” і ўжо цалкам аб’ектыўны погляд на становішча ва Львоўскі рэгіёне. Людзі павінны ведаць не толькі сэнсацыі, але і валодаць дакладнай інфармацыяй.

” Украінская Аўтакефалія”, Uaoc.Net

http://uaoc.net/?p=3040

УАПЦ ПРАПАНУЕ СТВАРЭНЬНЕ ВА ЎКРАІНЕ МІТРАПОЛІІ

Магчымасьць стварэньня аўтаномнай УАПЦ абгаворвалі гэтымі днямі ў Кіеве дэлегацыя Сусьветнага Патрыярхату. Пасланцы сыноду Канстантынопаля прыбылі ва ўкраінскую сталіцу ў адказ на ліст Украінскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы. Учора ўвечары яны сустрэліся з кіраўніком УАПЦ мітрапалітам Мяфодзіем, а сёньня ж – зь кіраўнікамі Праваслаўных цэркваў Кіеўскага і Маскоўскага патрыярхатаў. Папярэднія вынікі сустрэчы Радыё Свабода пракамэнтаваў прэс-сакратар Украінскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы, пратаярэй Яўген Заплятнюк.

– Ойча Яўген, наколькі рэальна зараз казаць аб прыяднаньні непрызнанай украінскай аўтакефаліі да Канстантынопальскага Патрыярхату?

– Тое, што нам не адмовілі і разглядзелі на сынодзе нашу просьбу, гэта ўжо абнадзейлівая рэч. Але пакуль што перадчасна рабіць нейкія вынікі, бо гэтая справа толькі пачалася. Калі гэтая справа вырашыцца пазытыўна, то візыт Сьвяцейшага Патрыярха Варфаламея ва Ўкраіну абавязкова будзе, гэта цалкам рэальна, бо ён мае права наведаць сваю паству, сваіх дачок і сыноў.

– Некаторыя праваслаўныя цэрквы, напрыклад Кіеўскі Патрыярхат, ужо засудзілі вашу просьбу да Канстантынопаля як такую, што расколвае праваслаўе, а не аб’ядноўвае. Ці запрашаеце вы да перамоў іншыя праваслаўныя цэрквы ва Ўкраіне?

– Мы не лічым сябе раскольніцкай групай. Проста ў нас працэс шуканьня кананічнага спосабу атрыманьня аўтакефаліі не вельмі просты. Бо няма працэдуры. Мы не прыхоўваем супрацу як зь Маскоўскім Патрыярхатам, так і з канстантынопальскім. Таму што мы разумеем, што без іх, без іх згоды, без іх спрыяньня мы не здолеем здабыць украінскую царкву.

– Якія канкрэтна прапазіцыі вы зрабілі Канстантынопалю? Ваша заданьня – максымум?

– Пакуль мы яшчэ нічога не маем. Чакаем, што нам запрапануюць. У ідэале мы жадалі б мець Патрыярхію, калі гэта магчыма. Маскоўскі ўжо мае, а Кіеўскі таксама практычна мае – да пары да часу. Мы жадаем сабе найлепшага. Нават не сабе найлепшага, а для нашага народу.

(Прага – Кіеў)

Падрыхтавала Ярына Матвейчук, radiosvoboda.org

http://uaoc.net/?p=3039

ЯК ПЕРААДОЛЕЦЬ ЦАРКОЎНЫ РАСКОЛ?

падрыхтавала Ірына Штагрін (Радыё Свабода)

Адмысловая дэлегацыя Канстантынопальскага Патрыярхату знаходзіцца ў Кіеве. Мэта візыту – сустрэцца з прадстаўнікамі ўсіх украінскіх праваслаўных Цэркваў і “дэталёва вывучыць царкоўнае становішча ва Ўкраіне”. Сьвяцейшы Сынод Сусьветнага Патрыярхату надаслаў сваіх прадстаўнікоў у адказ на зварот япіскапаў Украінскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы з просьбай далучыць гэтую непрызнаную ўкраінскую аўтакефалію да Сусьветнага Патрыярхату на правах аўтаноміі. Украінская Аўтакефальная Праваслаўная Царква, найменшая з трох украінскіх праваслаўных Цэркваў, выявіла ініцыятыву і зьвярнулася зь лістом да Сусьветнага Патрыярха Варфаламея І: архірэі ЎАПЦ папрасілі дабраслаўленьня Патрыярха на ўваходжаньне сваёй Царквы да складу Сусьветнага Патрыярхату на правах аўтаноміі. Рашэньня аб гэтым ухвалілі на Архірэйскім саборы гэтае Царквы пад старшынствам яе Кіраўніка мітрапаліта Мяфодзія.

Прэс-сакратар УАПЦ пратаярэй Яўген Заплетнюк выказаў спадзяваньне, што дэлегацыя Сусьветнага Патрыярхату дапаможа “адшукаць хуткае і якаснае вырашэньне таго няпростага становішча, у якім знаходзіцца ўкраінскае праваслаўе”.

“Мы не можам далей знаходзіцца ў кананічнае ізаляцыі. Мы разумеем. Наколькі ненармальным ёсьць гэтае становішча, і спадзяемся, што Сусьветная Патрыярхія дапаможа нам вылечыць тыя раны, якія ёсьць ва Ўкраінскае Царкве,” – распавёў Радыё Свабода пратаярэй Яўген Заплетнюк.

УПЦ (МП) і ЎПЦ КП: перамовы – гэта добра, але…

Украінская Праваслаўная Царква, што ў еднасьці зь Маскоўскім Патрыярхатам, таксама падзяляе хваляваньне расколам праваслаўя і вітае візыт дэлегацыі з Канстантынопаля.

Але прэс-сакратар Кіраўніка ЎПЦ (МП) айцец Рыгор Каваленка заўважыў: “Канстантынопальскі Патрыярх добра разумее, што вырашэньне пытаньня еднасьці ўкраінскага праваслаўя не мусіць парушыць еднасьці ўсяго праваслаўя. Перамовы – гэта добра. Разам з тым, мы застаёмся на пазыцыі, што любое рашэньне адносна Ўкраіны не можа ўхваляцца аднаасобна Сусьветным Патрыярхатам без пагадненьня з Расейскай Праваслаўнай Царквой”.

У Кіеўскім Патрыярхаце таксама вітаюць намаганьні Канстантынопаля для “уладкаваньня царкоўнага міру ў нашае краіне”. Аднак там нагадваюць, што “дэлегацыі Сусьветнага Патрыярхату ўжо неаднаразова наведвалі Ўкраіну таксама, як і дэлегацыі ўкраінскіх Цэркваў езьдзілі ў Канстантынопаль, і пакуль гэта ні да чаго не прывяло”.

Выразна выказаўся прэс-сакратар УПЦ Кіеўскага Патрыярхату япіскап Еўстрацій Зара, які так пракамэнтаваў ініцыятыву ЎАПЦ: “Калі мова ідзе аб тым, што нейкая частка ўкраінскае Царквы ўвойдзе да складу Канстантынопальскага Патрыярхату на нявызначаны тэрмін, то пакуль такі шлях не вядзе да аб’яднаньня праваслаўнае Царквы ва Ўкраіне”.

Прад прыездам дэлегацыі Сусьветнага Патрыярхату ў Кіеў становішча істотна зьмянілася. Упершыню за ўвесь час расколу ва ўкраінскім праваслаўі 2 кастрычніка ў Кіева–Пячорскае Лаўры сустрэліся прадстаўнікі працоўных групаў Украінскіх Праваслаўных Цэркваў Кіеўскага і Маскоўскага Патрыярхатаў і дамовіліся аб умовах вядзеньня дыялёгу “зь мэтай пераадоленьня існуючага царкоўнага падзелу”.

Да гэтага моманту ЎПЦ (МП) не вяла ніводнага дыялёгу з Кіеўскім Патрыярхатам. Але 9 верасьня Сьвяцейшы Сынод УПЦ (МП) пад старшынствам мітрапаліта Ўладзіміра (Сабодана) вырашыў яго распачаць. Неўзабаве 14 верасьня сваю працоўную групу падрыхтоўкі стварыў і Сынод УПЦ КП.

Паседжаньне працоўных групаў Маскоўскага і Кіеўскага Патрыярхатаў выпрацавала агульны пратакол, у якім, між іншым, адзначана: “Дыялёг мусіць зьдзяйсьняцца ў духу міру і паразуменьня. Бакі мусяць прагнуць вырашаць мірным шляхам усе канфлікты, якія вынікаюць. У часе агульных пасяджэньняў у матар’ялах і дакумэнтах, які датычацца падрыхтоўкі да дыялёгу і самога дыялёгу, ужываць назвы і тытулы так, як яны прыняты ў кожным з бакоў. Гэтая практыка, аднак, не азначае вызнаньне гэтых назваў і тытулаў”.

Бакі дамовіліся парытэтна па чарзе рыхтаваць і праводзіць далейшыя сустрэчы.

У такім становішчы, лічаць экспэрты, украінскае праваслаўе можа атрымаць ад візыту дэлегацыі Сусьветнай Патрыярхіі штуршок для выхаду “з глухога кута расколу” і зьменшыць уплыў Расейскае Праваслаўнае Царквы.

Канстантынопаль можа даць альтэрнатыўную лінію для аб’яднаньня

Рэлігіязнаўца Андрэй Юраш указвае на тое, што выяўленае Канстантынопалем жаданьне актыўна ўплываць на долю ўкраінскага праваслаўя дае магчымасьць адшукаць лінію аб’яднаньня, альтэрнатыву да таго, “што адбывалася да сёньня ў пляне аб’яднаньня і што традыцыйна зьвязвалася зь Маскоўскім Патрыярхатам – ці непасрэдна зь цэнтрам у Маскве, ці зь УПЦ (МП)”.

“Фактычна сваёй прысутнасьцю Канстантынопальскі Патрыярхат прымушае ўкраінскія Царквы да рэзультатыўнага дыялёгу і ўскосна паслабляе ўплыў РПЦ”, – лічыць Андрэй Юраш.

Хоць, дадае ён, Канстантынопаль “заўсёды азіраўся на Масквы”. “Таму на гэтым этапе ні партнёрская мадэль, якую прапануе Кіеўскі Патрыярхат, ні мадэль поўнага кананічнага падпарадкаваньня, якую прапануе Аўтакефальная Царква, не могуць быць рэалізаваная”, – лічыць ён.

Асобныя перавагі атрымала ЎАПЦ, якая да гэтага мела найслабейшыя пазыцыі. “Сваім зваротам УАПЦ атрымала вельмі вялікі шанс пераўтварыцца зь найслабейшага на абсалютна бачнага іграка перамоўнага працэсу”, – заўважае навуковец.

(Кіеў–Прага)
http://uaoc.net/?p=3036

АДБЫЛАСЯ СУСТРЭЧА ПАМІЖ ГЕРАРХАМІ ЎАПЦ І ПАТРЫЯРШАЕ ДЭЛЕГАЦЫЯЙ СУСЬВЕТНАГА ПАТРЫЯРХАТУ

4 кастрычніка 2009 г. у Кіеве ў памяшканьні патрыярхіі ЎАПЦ адбылася сустрэча герархаў УАПЦ зь дэлегацыяй Сусьветнага Патрыярхату. З боку ЎАПЦ у сустрэчы бралі ўдзел: Кіраўнік УАПЦ Сьвяцейшы Мітрапаліт Мяфодзій (Кудракоў), Прысьвяты Андрэй (Абрамчук), мітрапаліт Галіцкі, кіруючы Івана-Франкоўскае япархіяй УАПЦ. Прысьвяты Ян (Модзалеўскі), архіяпіскап Уманскі, Старшыня Багаслоўска-кананічнае камісіі ЎАПЦ. У склад Патрыяршай дэлегацыі Сусьветнага Патрыярхату ўвайшлі: іх Еміненцыя Мітрапаліт Гальльскій Эмануіл (Адамкіс), старшыня прадстаўніцтва Праваслаўнае Царквы пры ЭС (Старшыня дэлегацыі); генэральны сакратар Сьвяцейшага Сыноду Сусьветнае Патрыярхіі архімандрыт Елпідорф ( Ламбрыянідзіс); пратаярэй Васіль Папафанасіў (перакладчык)

Патрыяршая дэлегацыя прыбыла ва Ўкраіну па запрашэньню Прэзыдэнта Ўкраіны В. Юшчанка зь мэтай больш дэталёвага вывучэньня царкоўнага становішча ва Ўкраіне. У ходзе размовы з гэрархамі ЎАПЦ было абгаворана царкоўнае становішча ў нашае краіне і бачаньне япіскапатам УАПЦ шляхоў пераадоленьня царкоўнага падзелу. Кіраўнік УАПЦ Сьвяцейшы Мітрапаліт Мяфодзій у чарговы раз падкрэсьліў, што на дадзеным этапе герархі ЎАПЦ адным з галоўных прыярытэтаў сваёй дзейнасьці лічаць выхад з штучнай кананічнае ізаляцыі, у якой апынулася Царква пасьля самаабвяшчэньня аўтакефаліі.

“Мы зь надзвычайнай павагай ставімся да Сусьветнага Патрыярха, — заявіў Сьвяцейшы Мітрапаліт Мяфодзій, — і зь вялікай надзеяй чакаем таго дня, калі ён раскрые свае бацькоўскія абдымкі для нашае Царквы. Уваходжаньне ў супрычасьце зь Сусьветным Патрыярхам – сёньня гэта адзін з галоўных прыярытэтаў для нашае Царквы, і мы будзем пасьлядоўна рухацца да гэтай мэты”. Адначасна Кіраўнік УАПЦ выказаў жаль з прываду таго факту, што кіраўніцтва ЎПЦ КП да сёньня не гатовае ахвяраваць уласнымі інтарэсамі дзеля еднасьці Царквы і працягвае адстойваць пазіцыю ізаляванага царкоўнага разьвіцьця.

У сваю чаргу Патрыяршая дэлегацыя адзначыла, што вітае намаганьні ЎАПЦ выйсьці з кананічнае крызы і нармалізаваць свой кананічны статус, а таксама праінфармавала Сьвяцейшага Мітрапаліта Мяфодзія аб сучасным стане міжправаслаўных адносін, у прыватнасьці, аб ходзе падрыхтоўкі да Сьвятога і Вялікага Сабору Праваслаўнай Царквы. Як паведаміў Старшыня Патрыяршае дэлегацыі Іх Эміненцыя Мітрапаліт Эмануіл, на пачатаку сьнежня ў Канстантынопалі адбудзецца чарговае паседжаньне Сьвяцейшага Сыноду Сусьветнага Патрыярхату, на якім будзе выслухана справаздача дэлегацыі.

Важнае значэньне для царкоўнага становішча ва Ўкраіне мае і іншая знакавая царкоўная падзея, якая адбудзецца ў гэтым жа месяцы ў цэнтры Сусьветнага Патрыярхату ў Шамбезе (Швейцарыя). У сярэдзіне сьнежня тут адбудзецца паседжаньне Міжправаслаўнае камісіі, якая мусіць зьдзейсьніць падрыхтоўку да Ўсеправаслаўнае Нарады з пытаньня наданьня аўтакефаліі, аўтаноміі і парадку дыптыхаў. Як лічаць экспэрты, разгляд гэтага пытаньня спрыяе і канчатковаму вырашэньню ўкраінскае царкоўнае праблемы.

У канцы сустрэчы Сьвяцейшы Мітрапаліт Мяфодзій ад імя ЎАПЦ падзякаваў Патрыяршай дэлегацыі за разуменьне царкоўнага становішча ва Ўкраіне і запэўніў гасьцей, што ўваходжаньне ЎАПЦ да складу Сусьветнага Патрыярхату будзе гістарычнай падзеяй у жыцьці Ўкраінскай Праваслаўнай Царквы і значна паўплывае на хуткасьць аб’яднаўчых працэсаў ва Ўкраінскім Праваслаўі.

Прэс-служба УАПЦ

http://uaoc.net/?p=3033

ТЫМ ХТО ПРЫХОЎВАЕ СВАЕ ГРАХІ НА СПОВЕДЗІ

На няшчасьце ёсьць людзі, якія прыхоўваюць свае грахі на споведзі. Так, адны праз памылковы страх, іншыя праз фальшывы сорам, трэці праз гонар, іншыя, зрэшты, проста праз няведаньне прыхоўваюць свае беззаконьня пры споведзі ад сьвятара, а праз гэта не толькі не атрымліваюць прабачэньня ў сваіх грахах, але і падвойваюць іх, таму што няпраўду гавораць прад Самім Госпадам Ісусам Хрыстом, Які споведзь іх прымае. Каб на будучыню адвярнуць такіх людзей ад згубнае звычкі ўтойваць грахі і навучыць Каяньню адкрытага, шчырага і некрывадушнага, мы ўкажам ім на адзін выпадак таго, як калісьці каяліся ў сваіх грахах хрысьціяне ў старажытныя часы.

У адным месцы быў япіскап, які, па навучэньню злога, адзіна раз упаў у сьмяротны грэх. Горка раскаяўшыся ў сваім падзеньні, япіскап для таго, каб атрымаць прабачэньне, зрабіў аднаго разу так: калі ў царкву сабралася шмат народу, ён выйшаў на сярэдзіну храму і перад усімі адкрыта спавядаў свой грэх. Пасьля гэтага, лічачы сябе, па свайму глыбокаму сумленьню, нягодным сану сьвяціцеля, ён зьняў зь сябе амафор, паклаў яго на пасад і потым сказаў народу: “Прабачце мяне, браты, цяпер я больш няздольны быць у вас япіскапам”.

Бачачы вялікую пакору і сум свайго пастыра, усе, хто быў у царкве, з плачам выгукнулі: “Хай грэх твой на нас ляжа ойча, толькі не пазбаўляй нас свайго пастырства”. І доўга, доўга ўмольвалі япіскапа застацца зь імі. Паступаючыся, зь аднаго боку, маленьню свайго статку, а зь іншага; жадаючы нечым спакутваць свой грэх прад Богам, япіскап нарэшце выгукнуў: “Ну, калі ўжо неадменна жадаеце, каб я застаўся ў вас, то я зраблю гэта, але толькі пры адной умове, калі вы дасі мне слова без спрэчак выконваць тое, што я вам зараз загадаю”.

Усе далі слова. Тады япіскап загадаўшы зачыніць браму царквы, сказаў: “Ведайце ж цяпер, што той зь вас не будзе мець часткі ў Бога, хто зараз не патопча мяне сваімі нагамі”. І з гэтымі словамі лёг на зямлю. Усе жахнуліся, але, не маю дзёрзкасьці парушыць дадзенага слова і збаяўшыся пакараньня япіскапа пачалі праходзіць праз яго. І што ж? Калі пераступіў праз яго апошні чалавек з тых, хто стаяў у царкве, голас зь неба прамовіў: “Праз вялікую яго пакору Я прабачыў яго грэх!” Усе пачулі гэты голас і ўславілі Бога.

Ці ж бачыце цяпер вы, хто прыхоўвае на споведзі свае грахі, як каяліся калісьці, у старажытныя часы, хрысьціяне і як уласьціва і цяпер, і заўсёды патрэбна каяцца ў грахах сваіх усялякаму сапраўднаму хрысьціяніну? Архірэй, які павінны быць бы прыкладам свайму статку, упаўшы, як чалавек, па навучэньню злога, у сьмяротны грэх, усё ж не прыхоўвае гэтага граху прад статкам, паддае сябе крайняму прыніжэньню, лічыць сябе прад усімі найбольшым з грэшнікаў, і пры гэтым цудоўным чынам прабачаецца і атрымоўвае незвычайнае памілаваньне ад Бога.

Ці ж вам пасьля гэтага, дзеля ўласнай жа згубы, рабіцца непраўдзівымі прад Богам! Замест пакоры, калі яна асабліва патрэбна вам, задавальняць свой гонар і праз гэта зноў аддаваць сябе пад уладу злога і забываць – хто вы, Чаі вы пасьлядоўнікі і Каму з клятвай пры хросьце абяцалі служыць? Браты, апамятайцеся, падумайце хто вы, Каго вы падманваеце, прыхоўваючы на споведзі свае грахі, каму дагаджаеце гэтым прыхоўваньнем і на якую сьмерць сваёй няпраўдай кідаеце свае душы?

Ды зразумейце ж, нарэшце, што вы дзеці Божы, выкуплены Усячыстай Крывёй адзінароднага Сына Ягонага. Калі вы прыхоўвайце на споведзі свае грахі, тады падманвайце Адзінароднага Сына Боскага, Які цярпеў жахлівыя пакуты дзеля вашага выратаваньня, і да згубы кідаеце свае душы вечнай, горкай, настолькі горкай, што яна называецца другой сьмерцю, і, нарэшце, прыхоўваньнем сваіх грахоў дагаджаеце ворагу вашага выратаваньня, што “як рыклівы леў, шукаючы каго праглынуць” (1 Петр. 5:8), і, звычайна, найперш праглынае непраўдзівых, як ў гэтым пераконвае нас і Сам Выратавальнік, гаворачы аб іх: “Ваш бацька д'ябал, і вы хочаце выконваць прыхамаць бацькі вашага, а ён быў душагуб ад пачатку і ня ўстояў у ісьціне, бо няма ў ім ісьціны; калі кажа ён няпраўду, кажа сваё, бо ён ашуканец і бацька няпраўды.” (Ян. 8:44).

Таму, браты, хай жа не будзе пасьля гэтага між вамі няпраўды ніколі, а тым больш на споведзі. Таму што вы цяпер ведаеце, як гэта няпраўда згубная для вас. Кайцеся ж так, як Давыд, якой усялякай ночы вымываў ложка сваё, як блудніца, якая вымыла сьлязамі ногі Госпаду, і як Пётр, які горка плакаў за свой грэх, і тады толькі Госпад несумненна прабачыць вас і зробіць вас зь дзяцей гневу сьвятымі дзяцьмі дабраслаўленьня.

http://uaoc.net/?p=2962